Áo mưa cánh dơi hai đầu là một tấm áo dài phủ cả người lái lẫn người ngồi sau, có hai lỗ cổ và hai mũ trùm riêng; người lái chui vào lỗ trước, người ngồi sau chui vào lỗ sau, phần vải giữa hai người nối liền nên nước không lọt qua khe giữa lưng người lái và ngực người sau.
Kiểu áo này giải được bài toán quen thuộc: chở vợ, chở chồng, chở bạn đi làm, mỗi người một áo thì khe giữa hai người vẫn hứng nước. Nhưng áo hai đầu dài gấp rưỡi áo thường, vạt thừa nhiều, cả hai người bị nối vào một tấm vải, nên cách mặc và cách xuống xe phải khác. Bài dưới đi qua cấu tạo, chọn chiều dài, lỗi hay gặp và quy tắc an toàn.
Cấu tạo khác gì áo một đầu
Áo hai đầu thực chất là áo cánh dơi được kéo dài thân sau và khoét thêm một lỗ cổ thứ hai. Khoảng cách giữa hai lỗ cổ quyết định áo có vừa với cặp người dùng hay không: quá gần thì người sau bị ép sát lưng người lái, mũ bảo hiểm hai người va nhau; quá xa thì phần vải giữa hai người võng xuống, đọng nước và kéo cổ người lái về phía sau. Phần lớn áo trên thị trường có khoảng cách cố định, nên chọn áo là chọn khoảng cách này.
Mũ trùm phía sau thường nhỏ hơn mũ trùm phía trước. Vạt sau dài, rủ xuống hai bên che chân người ngồi sau. Nhiều mẫu có khuy bấm hoặc khoá kéo ở lỗ cổ thứ hai: khi đi một mình, bạn bấm kín lỗ sau lại, áo trở thành một chiếc cánh dơi có vạt sau rất dài. Cách dùng này tiện nhưng vạt sau thừa là mối nguy, cần gom lên yên.
Chất liệu giống áo một đầu: nhựa PVC, EVA, vải dù phủ chống thấm. Vì diện tích lớn, áo hai đầu nặng hơn rõ rệt, gấp lại chiếm gần trọn một cốp xe tay ga nhỏ. Áo nhựa mỏng cỡ lớn cũng dễ rách ở hai lỗ cổ, nơi chịu lực kéo khi hai người cử động lệch nhau.
Khi nào áo hai đầu là lựa chọn hợp lý
Hai người thường đi cùng một quãng cố định. Vợ chồng cùng đi làm, đưa đón người thân đi chợ, quãng mười lăm đến ba mươi phút trong phố — áo hai đầu tiện vì mặc một lần cho cả hai.
Người ngồi sau cao tương đương hoặc thấp hơn người lái. Lỗ cổ sau được thiết kế cho người ngồi thấp hơn một chút. Nếu người sau cao hơn hẳn, mũ trùm sau bị kéo xuống, vải giữa hai người căng ngang mặt.
Đường ít gió, tốc độ thấp. Tấm vải lớn gấp đôi đón gió gấp đôi. Đi đường ven sông, ven biển, qua cầu lớn, áo hai đầu bị gió đẩy mạnh hơn mọi kiểu áo khác.
Người ngồi sau không cần xuống xe giữa chừng. Muốn xuống, người sau phải chui đầu ra khỏi lỗ cổ, kéo vạt áo, và người lái phải giữ xe. Đi qua nhiều điểm dừng thì hai áo riêng tiện hơn.
Người ngồi sau là người lớn. Trẻ nhỏ không nên dùng lỗ cổ sau của áo người lớn: lỗ cổ quá to, mũ trùm phủ hết mặt, trẻ không bám được và dễ tuột xuống trong vạt áo.
Chọn chiều dài và khoảng cách hai lỗ cổ
Áo hai đầu thường không ghi size theo người mà theo chiều dài tổng. Bảng dưới gợi ý cách đối chiếu, các con số là ví dụ giả định để minh hoạ cách nghĩ, không phải chuẩn của nhà sản xuất nào.
| Điều cần đo | Cách đo tại nhà | Dấu hiệu áo không hợp |
|---|---|---|
| Khoảng cách gáy người lái đến cằm người sau khi ngồi | Ngồi lên xe như khi chở nhau, người thứ ba đo bằng thước dây | Áo có khoảng cách lỗ cổ ngắn hơn số đo ⇒ người sau bị ép sát; dài hơn quá một gang ⇒ vải võng |
| Chiều dài thân trước | Từ cổ người lái đến đầu xe, cộng thêm phần trùm đầu xe | Vạt trước chạm bánh trước hoặc phủ kín đèn |
| Chiều dài vạt sau | Từ lỗ cổ sau xuống tới ngang bắp chân người ngồi sau | Vạt chạm mặt đường khi đứng, chạm bánh sau khi ngồi |
| Chu vi mũ trùm sau | Đo mũ bảo hiểm của người ngồi sau | Mũ trùm không ôm hết mũ bảo hiểm, nước chảy vào gáy |
| Ví dụ giả định | Hai người đo được khoảng 40 cm từ gáy đến cằm | Chọn áo ghi khoảng cách lỗ cổ gần 40 cm hơn là áo 30 cm hay 55 cm |
Đo một lần rồi ghi lại vào điện thoại; lần sau mua áo chỉ cần đối chiếu. Nếu cửa hàng không có số đo, nhờ trải áo ra và đo khoảng cách hai lỗ cổ bằng thước dây ngay tại quầy.
Cách mặc áo hai đầu đúng thứ tự
Mặc sai thứ tự là nguyên nhân phổ biến khiến người sau bị ướt lưng hoặc áo bị kéo lệch khi xe chạy. Thứ tự dưới đây áp dụng cho phần lớn áo hai đầu.
- Người lái dựng chân chống, tắt máy hoặc giữ phanh chắc. Không mặc áo khi xe đang nổ máy mà người lái phải buông tay ga.
- Người lái chui đầu vào lỗ cổ trước, kéo vạt trước trùm qua đầu xe, chưa ngồi lên.
- Người sau đứng phía sau, chui đầu vào lỗ cổ sau, kéo mũ trùm lên mũ bảo hiểm, rồi mới ngồi lên yên.
- Người lái ngồi lên, người sau dồn phần vải giữa hai người lên đùi mình để vải không võng xuống yên.
- Người sau gom hai vạt bên của mình, kẹp vào giữa đùi và yên hoặc ngồi đè lên, kiểm tra không có phần nào buông gần bánh sau.
- Người lái chỉnh vạt trước tránh gương và đèn, cài khuy hoặc dải cố định nếu áo có, rồi mới nổ máy.
- Khi xuống xe, làm ngược lại: dừng hẳn, người lái giữ xe, người sau chui đầu ra trước rồi mới bước xuống.
Điểm mấu chốt là không bao giờ để một người chui ra trong khi xe đang lăn bánh. Hai người bị nối với nhau bởi một tấm vải, một người giật mạnh là cả hai mất thăng bằng.
Lỗi khiến người ngồi sau ướt, ngộp hoặc nguy hiểm
Lỗi thứ nhất là để người sau cúi hẳn vào trong vạt áo thay vì chui đầu ra lỗ cổ sau. Cách này thường gặp khi lỗ cổ sau rách hoặc người sau lười kéo mũ trùm. Người sau bị che kín mặt, hơi thở làm vải bết vào mũi miệng, không nhìn thấy đường nên không biết lúc nào xe phanh hay vào cua để giữ người. Trong mưa nóng mùa hè, ngồi trùm kín vài chục phút còn gây ngột ngạt, chóng mặt. Lỗ cổ sau rách thì nên thay áo, không nên dùng tạm theo cách này.
Lỗi thứ hai là không gom vạt sau. Vạt sau của áo hai đầu dài và rộng, nếu người sau chỉ ngồi yên, vải buông hai bên sườn xe, gặp gió thì phần vải bên gần bánh bị hút vào. Với xe số xích hở hay xe có ống xả thấp, nguy cơ cao hơn. Lỗi thứ ba là chọn áo mũ trùm sau quá nhỏ: nước mưa chảy dọc mũ bảo hiểm xuống gáy người sau, sau mười phút lưng áo trong ướt sũng dù bên ngoài vẫn khô.
Lỗi cuối cùng là dùng áo hai đầu cho chuyến đi xa vì nghĩ một áo cho hai người là gọn. Quãng đường càng dài, số lần dừng đổ xăng, nghỉ chân càng nhiều, mỗi lần đều phải chui ra chui vào, và trên quốc lộ gió lớn, tấm áo khổng lồ đón gió đẩy xe lệch làn. Đi xa, hai bộ áo riêng là cách an toàn hơn.
Áo hai đầu và hai áo riêng: tính sao cho gia đình
Nhiều gia đình phân vân giữa một áo hai đầu và hai áo riêng cho người lái, người sau. Không có đáp án chung; các yếu tố dưới đây giúp bạn tự cân.
- Quãng đường: dưới nửa giờ trong phố, áo hai đầu tiện; trên nửa giờ hoặc ra ngoại thành, hai áo riêng ít mệt và ít rủi ro gió hơn.
- Số điểm dừng: đi thẳng một mạch thì áo hai đầu ổn; đưa con đến trường rồi đi chợ rồi đi làm thì hai áo riêng.
- Vóc người: hai người chênh lệch chiều cao nhiều, áo hai đầu khó vừa; mỗi người một áo đúng cỡ khô hơn.
- Chỗ cất: áo hai đầu gấp lại to, chiếm nhiều cốp; hai áo bộ mỏng có thể nhét túi riêng từng người.
- Khe giữa hai người: nếu dùng hai áo riêng, chọn áo người sau có thân trước dài, người sau ngồi sát để vạt trước của mình chồng lên lưng áo người lái, khe gần như kín.
- Trẻ em: chở trẻ thì luôn dùng áo riêng vừa người trẻ, không dùng lỗ cổ sau của áo hai đầu người lớn.
Nếu đã có áo hai đầu, giữ nó cho những chuyến ngắn quen thuộc và để thêm một áo mỏng dự phòng cho người sau trong cốp; khi lỗ cổ sau hỏng hoặc đi xa bất ngờ vẫn có phương án.
Mưa lớn, gió giật: khi nào hai người nên dừng lại
Hai người chung một tấm áo lớn trên xe máy là cấu hình nhạy cảm nhất với gió. Trọng tâm xe cao hơn khi chở người, diện tích vải đón gió gấp rưỡi áo thường, và người lái không thể tự gom vạt của người sau. Khi bạn thấy tay lái bị kéo lệch theo từng cơn gió, vạt áo phía sau đập phần phật, hoặc người sau phải dùng tay giữ mũ trùm, đó là lúc nên tìm chỗ dừng.
Chỗ dừng an toàn là nơi có mái che chắc chắn, đủ rộng để dắt xe vào: hiên cửa hàng, cây xăng, nhà chờ. Không dừng dưới gốc cây to đơn độc, cột điện, biển quảng cáo tấm lớn hay chân công trình đang xây trong lúc có giông sét. Không dừng giữa cầu. Khi đã dừng, cả hai chui ra khỏi áo theo thứ tự ngược lại với lúc mặc, người lái giữ xe.
Nước ngập là trường hợp thứ hai cần dừng. Vạt áo dài của áo hai đầu khi gặp nước ngập sẽ ướt, nặng và kéo xuống, có thể quấn vào bánh khi xe chạy chậm qua chỗ nước. Nếu buộc phải qua đoạn nước nông, người sau xuống đi bộ bên đường an toàn, người lái gom vạt áo và dắt hoặc chạy chậm qua. Đoạn nước chảy xiết, không thấy mặt đường thì không qua, dù áo có kín đến đâu. Chờ thêm mười lăm phút ở chỗ khô ráo luôn rẻ hơn một cú ngã khi cả hai người đang bị buộc vào cùng một tấm áo.
Câu hỏi thường gặp
Đi một mình có dùng áo hai đầu được không?
Được, nếu áo có khuy hoặc khoá kéo khép kín lỗ cổ sau. Khi đó vạt sau rất dài, cần gom lên yên và ngồi đè lên, kiểm tra vạt không buông xuống gần bánh. Nếu áo không khép được lỗ sau, nước sẽ lọt qua lỗ đó vào trong, nên dùng áo một đầu.
Áo hai đầu có làm người lái bị kéo cổ khi người sau cử động không?
Có thể có, nhất là khi khoảng cách hai lỗ cổ ngắn hơn khoảng cách thật giữa hai người. Mỗi lần người sau ngả ra, vải căng kéo cổ người lái về sau. Chọn áo có khoảng cách lỗ cổ đúng với số đo của hai người và để một chút vải chùng giữa hai lỗ.
Người ngồi sau có nên ôm người lái qua lớp áo không?
Người sau nên bám bằng tay vào eo người lái hoặc tay nắm phía sau, tay để trong áo cũng được miễn là bám chắc. Điều quan trọng là người sau vẫn nhìn thấy đường qua lỗ cổ để biết lúc xe phanh, vào cua mà tự giữ người.
Áo hai đầu nhựa hay vải bền hơn?
Áo vải dù phủ chống thấm thường bền hơn ở hai lỗ cổ và đường nối, chịu được kéo giật nhiều lần. Áo nhựa mỏng nhẹ, rẻ hơn, nhưng rách ở cổ sau sau một thời gian. Nếu dùng hằng ngày cho hai người, nên chọn chất liệu dày hơn hoặc vải.
Có áo hai đầu cho ba người không?
Trên thị trường có thể gặp áo ba đầu, nhưng chở ba người trên xe máy là trường hợp luật giao thông chỉ cho phép trong một số tình huống hạn chế, và tấm áo dài cho ba người rất khó kiểm soát vạt. Nên kiểm quy định hiện hành và không chọn cách này để đi hằng ngày.