Áo khoác gió chống nước nhẹ là áo khoác mỏng làm từ vải tổng hợp dệt dày, mặt ngoài được xử lý cho nước lăn thành hạt; nó cản được gió, mưa phùn và mưa ngắn vài phút, nhưng trong mưa lớn hoặc mưa lâu, nước sẽ thấm qua vải và đường may. Vì vậy áo khoác gió không thay được áo mưa khi bạn chạy xe máy trong mưa thật.
Nhầm lẫn thường đến từ chữ "chống nước". Trên nhãn và mô tả sản phẩm, cùng một chữ có thể dùng cho áo chỉ trượt nước vài phút lẫn áo chống thấm hoàn toàn. Bài này giải thích sự khác nhau, cách đọc nhãn và thông số, những tình huống áo khoác gió là đủ dùng, và những tình huống bạn cần một chiếc áo mưa thật.
Trượt nước, chống nước, chống thấm: ba mức khác nhau
Tiếng Việt và cách ghi nhãn của người bán không thống nhất. Bảng dưới dùng cách gọi theo bản chất, giúp bạn đối chiếu với mô tả thật của sản phẩm.
| Mức | Bản chất | Chịu được gì | Từ hay gặp trên nhãn |
|---|---|---|---|
| Trượt nước | Vải thường, bề mặt xử lý kỵ nước, không có lớp phủ hay màng | Mưa phùn vài phút, nước bắn | water repellent, trượt nước, chống bám nước |
| Chống nước một phần | Vải dệt dày, có xử lý bề mặt, có thể có lớp phủ mỏng; đường may không dán băng | Mưa nhỏ, mưa ngắn, đi bộ quãng ngắn | water resistant, chống nước nhẹ |
| Chống thấm | Có lớp phủ hoặc màng chống thấm, đường may dán băng hoặc hàn | Mưa lớn, mưa lâu | waterproof, chống thấm, thường kèm thông số cột nước |
| Chống thấm thoáng khí | Có màng hoặc lớp phủ cho hơi ẩm thoát ra, đường may dán băng | Mưa lớn, mặc lâu, vận động | waterproof breathable, kèm thông số thoáng khí |
Phần lớn áo khoác gió bán phổ biến nằm ở hai mức đầu. Khi người bán nói "chống nước" mà không có thông số, không nói về đường may, hãy hiểu là mức trượt nước hoặc chống nước một phần.
Vì sao áo khoác gió cản được mưa phùn nhưng không cản được mưa lớn
Vải áo khoác gió thường là sợi polyester hoặc nylon dệt rất khít. Các khe giữa sợi nhỏ, cộng với lớp xử lý kỵ nước bề mặt (thường gọi là DWR, viết tắt của durable water repellent), làm giọt nước gặp vải không loang ra mà co lại thành hạt và lăn đi. Với mưa phùn hạt nhỏ, rơi nhẹ, cơ chế này đủ giữ cho mặt trong khô trong một thời gian.
Khi mưa lớn, hạt nước nặng hơn và đập vào vải với lực lớn hơn, nhất là khi bạn chạy xe và gió đẩy nước vào. Nước dần dần ép qua khe giữa các sợi. Chỗ nào vải bị ép, như vai dưới quai ba lô hay đùi khi ngồi, nước vào nhanh hơn. Đường may không dán băng là những hàng lỗ kim nhỏ, nước theo đó đi thẳng vào trong.
Lớp xử lý bề mặt cũng mòn theo thời gian, sau nhiều lần giặt, cọ xát với ba lô, bám bụi dầu. Áo mới thấy nước lăn rất đẹp, nhưng vài tháng sau vải "ngấm" thành mảng tối khi gặp mưa: đó là lúc lớp DWR đã yếu. Chuyện phục hồi lớp này được bàn trong chuyên mục bảo quản và sửa áo mưa của trang.
Một điểm ít người để ý là áo khoác gió thường có lớp lót lưới hoặc vải mỏng bên trong. Khi nước đã lọt qua lớp ngoài, lớp lót này hút và giữ nước, làm cả mảng áo nặng và lạnh, lâu khô hơn so với một tấm áo mưa nhựa chỉ ướt mặt ngoài. Vì thế cảm giác sau một trận mưa lớn với áo khoác gió thường tệ hơn bạn nghĩ: không chỉ ướt mà còn ướt rất lâu. Đến nơi làm việc, áo khoác ướt treo cả buổi chưa chắc đã khô, trong khi áo mưa chỉ cần lắc nước và lau qua.
Khi nào áo khoác gió là đủ dùng
Mưa phùn, trời ẩm, đi bộ ngắn. Những ngày mưa phùn ở miền Bắc, đi từ nhà ra xe buýt, từ bãi xe vào văn phòng, áo khoác gió có mũ trùm là đủ và gọn hơn nhiều so với áo mưa.
Che gió lạnh khi chạy xe sáng sớm, trời không mưa. Đây là việc chính của áo khoác gió. Mặc thêm bên trong áo mưa khi trời vừa lạnh vừa mưa cũng là cách hay.
Mưa ngắn khi đang đi bộ dạo, du lịch. Cơn mưa vài phút, bạn có chỗ trú gần, áo khoác gió giúp bạn không ướt sũng trong lúc tìm chỗ trú.
Vận động nhẹ khi trời âm u. Đi bộ thể dục, đạp xe nhẹ khi trời có khả năng mưa lất phất, áo khoác gió thoáng hơn áo mưa nhựa nhiều.
Đi trong toà nhà, trung tâm thương mại có đoạn ngoài trời ngắn. Nhiều người làm việc ở khu văn phòng có lối đi nối giữa các toà nhà, bãi đỗ xe có mái che một phần. Mưa chỉ chạm vào bạn vài chục giây mỗi lần, áo khoác gió có mũ trùm giải quyết gọn mà không cần cởi mặc áo mưa nhiều lần trong ngày.
Mặc lót trong áo mưa nhựa. Áo khoác gió mặc trong áo mưa nhựa kín giúp giảm cảm giác dính, giữ ấm khi mưa lạnh, và che bớt nước nếu áo mưa có chỗ rỉ.
Khi nào bắt buộc cần áo mưa thật
Có những tình huống mà áo khoác gió dù "chống nước" cũng sẽ để bạn ướt, và ướt khi chạy xe không chỉ là chuyện khó chịu.
- Chạy xe máy trong mưa rào, mưa lớn. Tốc độ xe làm nước đập vào ngực, đùi mạnh hơn nhiều so với đi bộ; áo khoác gió thấm sau vài phút, phần đùi hoàn toàn không được che.
- Mưa kéo dài trên nửa giờ. Dù mưa không lớn, thời gian đủ dài để nước ép qua vải và đường may.
- Trời lạnh và mưa. Áo ướt sát người làm mất nhiệt nhanh, người run và phản xạ chậm đi khi đang lái xe.
- Mang đồ cần giữ khô. Giấy tờ, máy tính trong ba lô sau lưng không được áo khoác che; cần áo mưa phủ cả ba lô hoặc bọc ba lô riêng.
- Chở trẻ nhỏ. Trẻ ngồi sau dễ lạnh và mệt khi quần áo ướt; nếu bạn chở trẻ trong trời mưa thật, cả người lớn lẫn trẻ cần áo mưa đúng nghĩa, vừa người, không dùng áo khoác gió thay thế.
- Đi đường dài, đi phượt. Mưa trên đèo, trên cao thường lạnh và lâu; áo khoác gió chỉ là lớp giữa, không phải lớp ngoài cùng.
Trong các tình huống trên, áo khoác gió vẫn có ích khi mặc bên trong áo mưa, giữ ấm và giảm bí. Chỉ là nó không được làm lớp ngoài cùng.
Đọc nhãn và thử nhanh để biết áo khoác đang ở mức nào
Bạn không cần thiết bị đo để biết áo khoác chống nước đến đâu. Một vài bước kiểm tra khi mua hoặc ở nhà đủ để phân loại.
- Đọc nhãn và mô tả: tìm chữ waterproof hay water resistant, water repellent; tìm thông số cột nước (mm) nếu có. Có thông số cột nước rõ ràng và nói về đường may dán băng thì nhiều khả năng là áo chống thấm.
- Lộn mặt trong: nhìn đường may ở vai và mũ trùm. Có băng dán phủ đường chỉ là dấu hiệu tốt; chỉ trần là áo khoác thường.
- Sờ mặt trong: áo có lớp phủ hoặc màng thường có cảm giác hơi bóng, trơn hoặc có lớp lưới lót bảo vệ màng.
- Thử ở nhà: nhỏ nước lên vai áo, để vài phút, rồi ấn ngón tay lên chỗ ướt. Nếu mặt trong ẩm ngay, áo chỉ ở mức trượt nước.
- Thử dưới vòi sen: treo áo, xả nước nhẹ lên vai và ngực vài phút, lộn ra kiểm mặt trong. Cách này cho bạn biết khá rõ áo chịu mưa đến đâu.
Đừng thử bằng cách mặc đi trong mưa lớn khi đang có việc quan trọng; thử ở nhà trước sẽ đỡ bất ngờ.
Kết hợp áo khoác gió với áo mưa cho mùa mưa
Cách dùng hợp lý nhất với nhiều người là coi áo khoác gió và áo mưa là hai lớp bổ sung cho nhau. Ngày khô hoặc mưa phùn, mặc áo khoác gió. Ngày mưa thật, mặc áo khoác gió bên trong, áo mưa bộ hoặc áo cánh dơi bên ngoài. Lớp trong giữ ấm khi mưa lạnh, hút bớt cảm giác dính của áo nhựa, và khi bạn cởi áo mưa ra ở nơi làm việc, bạn vẫn có một chiếc áo khoác khô.
Khi mua áo khoác gió để dùng kiểu này, chọn loại mỏng, gấp được, có mũ trùm nhỏ gọn để không vướng dưới mũ trùm áo mưa. Tránh áo khoác có lớp lót bông dày vì khi mặc trong áo mưa sẽ quá nóng ở miền Nam, và lâu khô nếu bị ẩm. Màu sáng hoặc có chi tiết phản quang là điểm cộng khi bạn cởi áo mưa ra và đi tiếp trong trời tối.
Nếu bạn muốn một chiếc áo duy nhất vừa là áo khoác vừa chịu được mưa lớn, đó là áo khoác chống thấm thật, có lớp màng hoặc phủ và đường may dán băng. Loại này thường dày hơn, đắt hơn áo khoác gió, và cũng cần bảo quản kỹ hơn. Với người chạy xe máy, nó vẫn chưa che được đùi, nên đi kèm quần mưa khi mưa lớn. Nói cách khác, câu hỏi đúng không phải là áo khoác này có chống nước không, mà là bạn sẽ ở dưới mưa bao lâu, với tốc độ nào và cần giữ khô phần nào trên người.
Nếu dùng áo khoác gió khi chạy xe máy, chọn chi tiết nào
Mũ trùm gọn, có dây rút. Mũ trùm phải nằm gọn dưới mũ bảo hiểm mà không làm mũ lỏng, hoặc gấp vào cổ áo được. Mũ trùm to, không dây rút, khi chạy sẽ phồng lên sau gáy, kéo cổ áo và làm bạn khó quay đầu quan sát.
Cổ tay có chun hoặc dải dính. Khi cầm lái, gió thổi luồn vào tay áo rộng, làm áo phồng và lạnh. Cổ tay khép được giữ áo ôm người và cản gió tốt hơn.
Thân áo đủ dài ở lưng. Khi ngồi cúi về phía trước, áo ngắn để hở thắt lưng. Áo có phần lưng dài hơn phần trước một chút hợp với tư thế ngồi xe.
Khoá kéo có nẹp hoặc khoá chống nước. Khoá trần là đường gió và nước vào ngực. Áo có nẹp che khoá hoặc khoá có lớp phủ kín đỡ hơn nhiều khi gặp mưa bất chợt.
Chi tiết phản quang. Chạy xe sáng sớm, chiều tối hay ngày âm u, dải phản quang ở lưng và tay giúp người lái phía sau thấy bạn sớm hơn. Áo màu tối không có phản quang gần như chìm vào nền đường ướt.
Câu hỏi thường gặp
Áo khoác gió có giặt máy được không?
Phần lớn áo khoác gió giặt máy được ở chế độ nhẹ, nước lạnh hoặc ấm, xem nhãn giặt của áo. Không dùng nước xả vải vì nó phủ lên sợi vải, làm lớp trượt nước kém đi. Phơi nơi thoáng, tránh nắng gắt kéo dài.
Vì sao áo khoác chống nước của bạn vẫn ướt bên trong dù không thấy thấm?
Nhiều khi đó là mồ hôi ngưng tụ, nhất là khi áo có lớp phủ kín mà vải không thoáng khí. Hơi ẩm từ người gặp mặt trong mát của áo và đọng lại. Mở hé khoá, mặc áo trong vải nhanh khô sẽ giảm bớt.
Áo khoác gió có che được gió lạnh khi chạy xe không?
Có, đây là công dụng chính của nó. Vải dệt khít cản gió tốt, giảm cảm giác lạnh rõ rệt khi chạy xe sáng sớm hoặc lên vùng cao. Kết hợp với áo giữ ấm bên trong khi trời rét.
Lớp trượt nước trên áo khoác có hại không?
Một số lớp chống bám nước trước đây dùng hợp chất nhóm fluor đang bị nhiều nơi xem xét, hạn chế vì tồn lưu lâu trong môi trường. Nhiều nhà sản xuất chuyển sang loại không chứa fluor. Không có cơ sở để khẳng định một chiếc áo cụ thể độc hay không; nếu quan tâm, đọc thông tin của nhà sản xuất.
Có nên chọn áo khoác gió màu tối để mặc đi làm?
Màu tối dễ phối đồ, nhưng nếu bạn hay đi bộ, đi xe lúc trời tối thì nên có thêm chi tiết phản quang hoặc chọn màu sáng hơn. Trong mưa và đêm tối, màu đậm làm người lái xe khác khó thấy bạn.