Tấm che mưa xe đẩy là tấm nhựa trong hoặc vải chống nước có phần cửa sổ trong, chụp lên mái và thân xe đẩy để mưa, gió không tạt vào bé. Chọn đúng nghĩa là chọn vừa với chính chiếc xe đẩy của bạn, có lỗ hoặc lưới thông khí đủ rộng, và có khe mở nhanh để nhìn, chạm vào bé. Tấm che quá kín hoặc trùm sai cách có thể làm không khí bên trong nóng và ngột ngạt rất nhanh, nhất là khi trời vừa mưa xong lại nắng.
Nguyên tắc dùng đơn giản: tấm che là để đi qua cơn mưa, không phải để bé ở trong đó lâu. Gỡ ngay khi vào nhà, vào trung tâm thương mại, lên xe, hay khi trời tạnh; nhìn bé thường xuyên; không bao giờ dùng túi nilon, áo mưa người lớn hay chăn trùm kín thay cho tấm che có thông khí. Phần dưới đi qua cách chọn, cách lắp, những việc tuyệt đối tránh, và khi nào nên hoãn ra đường.
Vì sao tấm che mưa cần được dùng cẩn thận
Không gian dưới tấm che là một khoang nhỏ, gần như kín. Hơi thở và thân nhiệt của bé làm không khí bên trong ấm và ẩm lên. Nếu tấm che không có đủ chỗ thông khí, hoặc lỗ thông bị chăn, túi đồ che mất, không khí không được thay mới, bé có thể bị nóng bí. Trẻ nhỏ điều hoà thân nhiệt kém hơn người lớn và không tự nói được mình khó chịu.
Tấm nhựa trong dưới ánh nắng còn hoạt động như mái nhà kính: ánh sáng đi vào, nhiệt bị giữ lại. Ở khí hậu nhiệt đới, sau cơn mưa chiều trời có thể nắng gắt ngay; nếu tấm che vẫn để nguyên, nhiệt độ bên trong có thể tăng nhanh hơn bạn nghĩ.
Vì vậy câu hỏi đúng không phải là "tấm che nào kín nhất" mà là "tấm che nào giữ bé khô mà vẫn thoáng, và mình có thói quen gỡ nó ra đúng lúc không". Các tổ chức về an toàn trẻ em ở nhiều nước đều khuyến cáo không phủ kín xe đẩy bằng chăn, vải hay vật liệu không thoáng khí; tấm che mưa có thông khí chỉ dùng khi thật sự đang mưa, gió.
Chọn tấm che: kiểm gì trên sản phẩm
Khi xem một tấm che mưa, đi qua các điểm dưới đây. Mỗi điểm liên quan trực tiếp đến sự thoáng khí hoặc độ vừa vặn.
| Điểm kiểm | Nên có | Dấu hiệu nên tránh |
|---|---|---|
| Thông khí | Lưới hoặc lỗ thông ở hai bên và phía sau, không bị mái xe che | Tấm nhựa kín hoàn toàn, chỉ vài lỗ nhỏ |
| Vừa xe | Ghi rõ phù hợp với kiểu xe đẩy của bạn, hoặc có dây điều chỉnh ôm vừa | Quá rộng, phải buộc túm; quá chật, phải kéo căng |
| Cửa mở nhanh | Khoá kéo hoặc cửa cuộn ở phía trước để nhìn, chạm, đưa nước cho bé | Phải tháo cả tấm mới tiếp cận được bé |
| Phần dưới | Không che kín sát chân bé, có khe hở dưới cho không khí lưu thông | Bọc kín tới sàn xe, không có khe |
| Chất liệu | Nhựa trong mềm, không mùi nặng, mép viền vải | Nhựa mỏng giòn, mùi nồng, mép sắc |
| Cố định | Chun, khoá dán ôm khung xe, không có dây dài thả lỏng | Dây buộc dài có thể quấn vào bé hoặc bánh xe |
Mang chính xe đẩy đi thử hoặc đo kích thước mái, chiều dài thân xe trước khi mua. Tấm che "dùng cho mọi loại xe" thường vừa không tốt với chiếc nào.
Xe đẩy gấp gọn du lịch, xe đẩy đôi, xe đẩy có ghế quay hai chiều đều có hình dáng riêng. Với xe đẩy đôi, kiểm tấm che có khe thông khí riêng cho từng chỗ ngồi, không chỉ một bên.
Lắp và dùng tấm che đúng cách
Một trình tự đơn giản mỗi lần ra đường trời mưa:
- Mặc cho bé vừa đủ ấm theo thời tiết, không mặc quá dày, vì dưới tấm che bé sẽ ấm hơn ngoài trời.
- Kéo mái xe đẩy xuống, rồi mới trùm tấm che lên, cố định ở khung.
- Kiểm các lỗ thông khí không bị mái, chăn, túi đồ hay áo mưa của người đẩy che mất.
- Để khe hở phía dưới chân bé; không nhét mép tấm che sát vào đệm.
- Cứ vài phút nhìn bé qua cửa sổ: má có đỏ, có đổ mồ hôi, có quấy bất thường không.
- Ngay khi vào nơi có mái che, vào trong nhà, hay trời tạnh, gỡ tấm che ra hoặc ít nhất mở cửa trước.
Nếu bé có vẻ nóng, mồ hôi nhiều, đỏ mặt, gỡ tấm che, đưa bé vào chỗ mát, nới bớt quần áo, cho bé bú hoặc uống nước theo độ tuổi. Nếu bé lừ đừ, khó đánh thức, sốt, thở bất thường, đưa bé đi khám ngay.
Những việc tuyệt đối tránh
Một vài thói quen nhìn qua có vẻ vô hại nhưng có thể nguy hiểm với trẻ nhỏ:
- Không dùng túi nilon, bạt, áo mưa người lớn hay áo mưa cánh dơi trùm lên xe đẩy thay tấm che có thông khí.
- Không phủ chăn, khăn, vải lên tấm che để "chắn thêm gió" — lỗ thông khí bị bịt kín.
- Không để tấm che nguyên khi đã vào trung tâm thương mại, lên xe ô tô, vào nhà, hay khi trời nắng lại.
- Không để bé ngủ lâu dưới tấm che; khi bé ngủ, kiểm bé thường xuyên hơn và gỡ tấm che khi không còn mưa.
- Không để xe đẩy có tấm che dưới nắng trực tiếp, kể cả vài phút khi bạn chạy vào cửa hàng — và không bao giờ để bé một mình.
- Không đẩy xe xuống lòng đường ngập nước, không đẩy qua vũng nước không thấy đáy.
Những điều trên áp dụng cả với tấm che chắn gió, chắn muỗi cho xe đẩy. Bất cứ thứ gì phủ lên chỗ bé nằm đều cần thoáng khí và cần người lớn để mắt.
Khi nào nên hoãn ra đường
Một lưu ý về phương tiện: chở trẻ nhỏ bằng xe máy trong mưa tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn đi bộ đẩy xe — đường trơn, tầm nhìn kém, trẻ không được che chắn đúng cách. Tấm che xe đẩy không dùng được trên xe máy, và không có loại áo mưa nào biến việc ôm trẻ sơ sinh ngồi sau xe máy dưới mưa thành an toàn.
Tấm che mưa giúp những chuyến đi ngắn trong mưa nhỏ, mưa vừa: từ nhà ra xe, đi bộ vài trăm mét tới phòng khám, đón anh chị lớn ở trường. Nó không làm cho việc đẩy xe ngoài trời mưa giông, gió to thành an toàn. Gió mạnh có thể đẩy xe đẩy trôi đi, lật xe, cành cây gãy, biển quảng cáo rơi.
Khi có giông sét, gió giật, mưa lớn kéo dài, đường ngập, hãy hoãn chuyến đi nếu có thể, hoặc đổi phương tiện có mái che. Nếu đang ở ngoài và trời chuyển giông, vào trú trong toà nhà gần nhất, không đứng dưới gốc cây hay mái hiên tạm bợ.
Trời mưa phùn lạnh kéo dài như cuối đông ở miền Bắc, bé dưới tấm che có thể vừa ẩm vừa lạnh nếu quần áo bên trong không đủ ấm, hoặc ngược lại bị ủ quá ấm. Hỏi bác sĩ nhi nếu bạn chưa chắc nên mặc cho bé thế nào khi ra ngoài trời lạnh ẩm, nhất là với trẻ sơ sinh và trẻ sinh non.
Người đẩy xe cũng cần đồ đi mưa phù hợp
Hai tay phải rảnh. Đẩy xe cần hai tay; cầm thêm ô làm bạn chỉ còn một tay giữ xe, xe dễ trôi trên dốc. Áo mưa hoặc áo khoác chống nước có mũ trùm tiện hơn ô.
Áo không vướng bánh xe. Áo mưa dài, poncho rộng có thể vướng vào bánh xe đẩy hoặc che tầm nhìn xuống chân. Chọn áo vừa người.
Giày đế bám. Vỉa hè ướt, gạch men trước cửa hàng rất trơn. Người đẩy xe trượt ngã có thể kéo theo xe. Đế bám quan trọng hơn giày khô, nhất là khi bạn vừa đẩy xe vừa phải để mắt tới bé.
Dùng phanh xe đẩy. Mỗi lần dừng, dù chỉ để chỉnh tấm che, khoá phanh xe đẩy. Mặt đường ướt và dốc nhẹ cũng đủ làm xe trôi.
Phản quang. Trời mưa tối, xe đẩy thấp, người lái ô tô, xe máy khó thấy. Áo người đẩy và xe đẩy có dải phản quang hoặc đèn nhỏ giúp được thấy sớm hơn.
Khi địu bé thay vì đẩy xe
Nhiều cha mẹ thấy địu bé trước ngực tiện hơn xe đẩy khi trời mưa: hai tay rảnh, đi được cầu thang, chỗ đông. Khi đó áo mưa của người lớn phải che cả bé. Có loại áo khoác hoặc tấm che mưa dành riêng cho người địu, có phần nới rộng phía trước và lỗ cho đầu bé; cũng có người dùng áo khoác rộng một cỡ, kéo khoá ngoài địu.
Nguyên tắc an toàn quan trọng nhất là mặt bé luôn lộ ra, nhìn thấy được và mũi miệng không bị vải áo, địu hay ngực người lớn ép vào. Không kéo khoá áo khoác lên trùm qua đầu bé, không kéo mũ trùm của người lớn phủ xuống mặt bé. Nếu mưa tạt vào mặt bé, dùng mũ có vành cho bé hoặc che bằng tay, hoặc tìm chỗ trú, chứ không trùm kín.
Bé được địu sát người còn nhận thêm thân nhiệt của người lớn, nên rất dễ bị nóng dưới lớp áo mưa. Mặc cho bé mỏng hơn khi đi ra xe đẩy, sờ gáy bé thường xuyên, mở bớt khoá áo khi vào chỗ có mái. Hướng dẫn chọn và đeo địu an toàn nói chung thuộc các trang chuyên về chăm sóc trẻ nhỏ; ở đây chỉ nhắc phần liên quan đến đi mưa.
Vệ sinh và cất tấm che
Sau mỗi lần dùng, lau mặt ngoài cho sạch bùn, mặt trong cho khô hơi nước, rồi mở ra phơi ở nơi thoáng, tránh nắng gắt nhiều giờ làm nhựa trong ố vàng và giòn. Tấm che gấp lại khi còn ẩm sẽ mốc ở nếp gấp và viền vải, lần sau mở ra có mùi — đúng thứ không ai muốn để sát mặt em bé.
Rửa định kỳ bằng nước và xà phòng nhẹ, xả sạch. Không dùng dung môi, cồn đậm đặc, chất tẩy mạnh lên nhựa trong; chúng làm nhựa mờ, nứt, và để lại mùi. Đọc hướng dẫn của nhà sản xuất nếu có.
Kiểm định kỳ: nhựa có nứt ở nếp gập không, lưới thông khí có rách không, chun và khoá dán còn giữ chắc không. Tấm che rách lưới thông khí rồi vá kín lại là đã mất đi phần quan trọng nhất của nó; nên thay tấm mới.
Câu hỏi thường gặp
Có thể dùng áo mưa cánh dơi trùm lên xe đẩy khi không có tấm che không?
Không nên. Áo mưa người lớn không có lỗ thông khí, phủ kín xe đẩy có thể làm bé nóng bí và ngột ngạt. Nếu không có tấm che, hãy chờ mưa ngớt, đổi phương tiện có mái che, hoặc bế bé trong áo khoác rộng của người lớn khi đi quãng rất ngắn.
Bé ngủ trong xe đẩy có tấm che mưa có sao không?
Có thể chấp nhận trong thời gian ngắn khi đang mưa và có người lớn liên tục để mắt. Khi trời tạnh hay đã vào nơi có mái, gỡ tấm che ra. Kiểm bé thường xuyên hơn khi bé ngủ, xem có nóng, đổ mồ hôi không.
Tấm che mưa có chắn được gió lạnh không?
Có, tấm che chắn gió khá tốt. Vì vậy nhiều người dùng nó cả khi trời lạnh có gió. Nhưng vẫn cần chú ý thông khí và không mặc cho bé quá dày bên dưới, vì bên trong ấm hơn bạn tưởng.
Làm sao biết bé đang bị nóng dưới tấm che?
Dấu hiệu thường gặp là má đỏ, gáy và lưng đổ mồ hôi, bé quấy khóc hoặc lừ đừ hơn thường lệ. Sờ gáy bé: ấm và ẩm là đang nóng. Gỡ tấm che, đưa bé vào chỗ mát. Bé có dấu hiệu bất thường thì đưa đi khám.
Tấm che mưa nhựa có mùi nồng có dùng được không?
Phơi thoáng vài ngày, mùi thường nhạt dần. Nếu mùi vẫn nồng sau đó, cân nhắc đổi sản phẩm. Không có cơ sở để kết luận độc hại chỉ từ mùi, nhưng với đồ dùng sát mặt em bé, chọn loại ít mùi, nguồn gốc rõ ràng là hợp lý hơn.
Có cần tấm che mưa nếu xe đẩy đã có mái che không?
Mái che xe đẩy che được nắng và mưa nhẹ từ trên, nhưng mưa tạt theo gió vẫn ướt chân và người bé. Đi ra ngoài thường xuyên trong mùa mưa, tấm che đúng cỡ là món nên có, miễn là dùng đúng cách.