Bộ quần áo mưa là áo khoác chống nước có mũ trùm và quần chống nước rời, mặc ra ngoài quần áo thường; vì ôm theo người và không có vạt thừa, đây là kiểu đồ mưa gọn và kín nhất cho người chạy xe máy quãng dài hoặc chạy cả ngày.
Nhưng hai bộ áo mưa trông giống nhau có thể khác nhau rất xa ở những chi tiết nhỏ: khoá kéo có nẹp che không, cổ tay có chun không, ống quần có khoá mở rộng để xỏ giày không, đường may có dán băng không. Những chi tiết đó quyết định bạn về đến nơi khô hay ướt ở cổ, ở đùi, ở mắt cá. Bài này đi qua từng bộ phận, nêu dấu hiệu bộ tốt, bộ kém, rồi gợi ý cách chọn theo kiểu đi lại.
Áo khoác: những chi tiết quyết định có khô cổ và ngực không
Phần áo chịu mưa trực diện khi chạy xe, nước tạt vào ngực và cổ với tốc độ cao. Khi cầm một chiếc áo bộ lên, kiểm lần lượt các chi tiết sau.
- Mũ trùm: nên đủ rộng để trùm ra ngoài hoặc nằm gọn dưới mũ bảo hiểm tuỳ thói quen của bạn, có dây rút quanh mặt và tốt hơn là có vành cứng phía trước. Mũ trùm không chỉnh được thì gió thổi lật, nước chảy vào gáy.
- Cổ áo: cổ đứng cao vài phân, cài kín được đến cằm. Cổ thấp là đường nước chảy thẳng vào áo trong mỗi khi bạn cúi đầu.
- Khoá kéo và nẹp che: khoá kéo thường là chỗ thấm đầu tiên. Bộ tốt có một nẹp vải che bên ngoài khoá, cài bằng khuy bấm hoặc dải dính; bộ rẻ chỉ có khoá trần, nước luồn qua răng khoá khi chạy.
- Cổ tay: có chun, khuy bấm hoặc dải dính để khép quanh cổ tay. Khi cầm lái, tay giơ lên trước, nước chảy theo cánh tay vào trong nếu cổ tay hở.
- Chiều dài thân: khi ngồi trên xe, thân áo phải phủ qua cạp quần mưa ít nhất một gang tay. Áo ngắn quá thì lúc cúi người, lưng hở ra và nước vào cạp quần.
- Túi: túi ngoài nên có nắp che miệng; túi không nắp là chỗ chứa nước. Túi trong nhỏ để điện thoại, giấy tờ là điểm cộng.
- Phản quang: dải phản quang ở lưng, vai và tay giúp người phía sau thấy bạn khi trời tối và mưa.
Trong các chi tiết trên, nếu phải chọn ưu tiên, hãy ưu tiên nẹp che khoá kéo, cổ cao và cổ tay khép được. Ba chỗ đó quyết định phần lớn việc bạn ướt hay khô ở thân trên.
Quần mưa: chỗ hay bị bỏ qua nhưng làm ướt nhiều nhất
Nhiều người chỉ chú ý áo, mua quần kèm theo bộ mà không xem kỹ. Thực tế khi ngồi xe, đùi là chỗ hứng mưa nhiều nhất vì nằm ngang, nước đọng thành vũng trên đùi.
- Cạp quần: chun co giãn kèm dây rút giúp quần không tụt khi ngồi lâu, và cạp đủ cao để áo phủ qua.
- Đũng quần: đường may đũng chịu căng nhất khi bạn nhấc chân lên xe. Đũng hẹp hoặc đường may yếu sẽ toạc sau vài tuần.
- Đầu gối và mông: chỗ cọ xát với yên và chỗ gập gối. Bộ tốt đôi khi gia cố thêm một lớp ở đây.
- Ống quần: nên có khoá kéo hoặc khuy bấm ở gấu để mở rộng khi xỏ qua giày, và có dải bấm khép lại sau khi xỏ để ống không phần phật.
- Chiều dài: khi ngồi trên xe, gấu quần phải phủ qua cổ giày. Quần đúng chiều dài khi đứng thường bị kéo lên khi ngồi, nên dư một chút là hợp lý.
- Màu: quần màu sáng hoặc có phản quang ở gấu giúp người khác thấy chân bạn chuyển động khi trời tối.
Một lỗi phổ biến là mặc quần mưa nhét vào trong ủng. Nước chảy dọc ống quần sẽ đổ thẳng vào ủng. Ống quần phải trùm ra ngoài ủng hoặc ngoài bọc giày.
Ba mức bộ quần áo mưa và hợp với ai
Trên thị trường có thể chia bộ quần áo mưa thành ba mức theo chất liệu và cách làm đường nối. Bảng dưới mô tả đặc điểm, không nêu giá cụ thể.
| Mức | Chất liệu và đường nối thường gặp | Hợp với ai |
|---|---|---|
| Bộ mỏng | Nhựa EVA, PE hoặc vải mỏng phủ chống thấm; đường hàn nhiệt hoặc may không dán băng | Dự phòng trong cốp, dùng vài lần mỗi mùa, quãng ngắn |
| Bộ phổ thông dùng hằng ngày | Vải dù phủ PU hoặc PVC; đường may có dán băng ở vai, mũ trùm, đũng | Người đi làm quãng trung bình, dùng cả mùa mưa |
| Bộ dày dùng cả ngày | Vải Oxford hoặc vải dù dày phủ chống thấm, hoặc PVC dày; dán băng toàn bộ đường may, nẹp che khoá, gia cố đầu gối | Người chạy xe cả ngày, giao hàng, đi xa thường xuyên |
| Bộ có lớp thoáng khí | Vải có màng hoặc lớp phủ cho hơi ẩm thoát ra, có khe thông gió dưới nách hoặc lưng | Người mặc lâu, đi mùa nóng, đổ mồ hôi nhiều |
Đừng nhìn độ dày làm thước đo duy nhất. Một bộ PVC rất dày nhưng đường may không dán băng vẫn thấm ở vai sau nửa giờ mưa. Ngược lại, một bộ vải mỏng dán băng kỹ có thể khô hơn. Phần chất liệu được giải thích chi tiết trong chuyên mục chất liệu và độ chống thấm của trang.
Vì sao bộ áo mưa vẫn ướt bên trong và cách khắc phục
Mồ hôi ngưng tụ. Áo nhựa kín hoàn toàn không cho hơi ẩm thoát ra. Mặc nửa giờ trong mưa ấm, mồ hôi đọng lại ở lưng và nách, cảm giác như bị thấm. Bộ có khe thông gió hoặc vải thoáng khí đỡ hơn; với bộ kín, mở hé khoá cổ khi xe chạy chậm cũng giúp.
Nước vào ở cổ và cổ tay. Thường không phải do vải thấm mà do khe hở. Kéo khoá kín đến cằm, khép cổ tay, chỉnh mũ trùm sát mặt.
Đùi ướt vì nước đọng. Nước đọng thành vũng trên đùi khi ngồi, lâu dần ép qua đường may hoặc qua lớp phủ đã mòn. Đứng dậy hất nước khi dừng đèn, chọn quần có đường may đùi được dán băng.
Lớp phủ bên trong đã bong. Áo vải dù dùng vài mùa, lớp phủ mặt trong nứt, bong thành mảng. Lúc đó vải không còn chống thấm, nước ngấm thẳng. Đây là lúc thay bộ mới hoặc phủ chống thấm lại theo hướng dẫn trong chuyên mục bảo quản.
Áo trong là vải cotton dày. Cotton hút ẩm và giữ ẩm, chỉ một chút nước lọt vào là ướt loang cả mảng. Mặc áo trong vải mỏng, nhanh khô sẽ dễ chịu hơn.
Mặc nhanh một bộ áo mưa bên lề đường
Điểm trừ lớn nhất của áo bộ là mặc chậm hơn cánh dơi. Một thứ tự hợp lý giúp bạn rút ngắn thời gian đứng dưới mưa và tránh làm bẩn quần áo trong.
- Dắt xe vào sát lề hoặc vào chỗ có mái che, tắt máy, đặt mũ bảo hiểm lên yên.
- Mặc quần trước: mở hết khoá gấu, xỏ cả giày vào, kéo quần lên, khép khoá gấu lại.
- Mặc áo sau: kéo khoá lên đến cằm, cài nẹp che khoá.
- Đội mũ trùm rồi đội mũ bảo hiểm, cài quai mũ bảo hiểm chắc chắn; hoặc ngược lại nếu bạn quen để mũ trùm ra ngoài, miễn là mũ bảo hiểm vẫn đúng vị trí.
- Khép cổ tay, kiểm vạt áo đã phủ qua cạp quần, ống quần đã phủ qua giày.
- Dắt xe ra, quan sát kỹ trước khi nhập làn vì mũ trùm có thể che bớt góc nhìn.
Tập mặc vài lần ở nhà trong lúc trời khô. Người quen tay mặc xong một bộ trong khoảng thời gian không dài hơn nhiều so với cánh dơi, và không còn lý do để chọn áo kém an toàn chỉ vì ngại mặc.
Bảo quản để bộ áo mưa dùng được nhiều mùa
Về đến nhà, đừng nhét bộ áo ướt vào cốp hay túi. Treo quần và áo riêng ở nơi thoáng gió, lộn mặt trong ra nếu mặt trong ẩm mồ hôi. Khi đã khô hẳn mới gấp. Áo gấp lúc còn ẩm sẽ mốc và bốc mùi trong vài ngày, với áo vải dù phủ PU còn làm lớp phủ nhanh hỏng hơn vì PU kém chịu ẩm nóng kéo dài.
Không phơi áo trực tiếp dưới nắng gắt nhiều giờ, không là ủi, không sấy nóng. Bùn đất bám thì xả nước sạch, dùng khăn mềm lau, tránh chà bàn chải cứng lên mặt có lớp phủ. Khoá kéo bị kẹt cát thì xả nước, kéo nhẹ nhiều lần, đừng giật.
Cất qua mùa khô thì để nơi khô, không gấp quá chặt, thỉnh thoảng mở ra cho thoáng. Đầu mùa mưa sau, mặc thử trước khi cần: kiểm khoá, kiểm đường dán băng ở vai, kiểm lớp phủ trong. Phát hiện hỏng lúc trời khô thì còn thời gian sửa hoặc thay, phát hiện giữa trận mưa thì đã muộn. Khoá kéo khô cứng có thể chà nhẹ một chút sáp nến lên răng khoá để kéo trơn hơn. Hướng dẫn chi tiết về giặt, chống mốc, vá và phủ chống thấm lại có trong chuyên mục bảo quản của trang.
Bộ áo mưa trong mưa lạnh miền Bắc và mưa rào nóng miền Nam
Cùng là bộ quần áo mưa nhưng cách dùng ở mỗi vùng khí hậu khác nhau khá nhiều. Ở miền Bắc, mưa phùn kéo dài nhiều ngày vào cuối đông và đầu xuân, trời lạnh và ẩm. Lúc này áo bộ không chỉ chắn nước mà còn chắn gió, giữ ấm đáng kể cho người chạy xe. Mưa phùn hạt nhỏ, không mạnh, nên bộ áo mỏng vẫn đủ kín, nhưng mặc liên tục nhiều ngày thì việc phơi khô mỗi tối trở thành vấn đề chính vì không khí nồm ẩm.
Ở miền Nam, mùa mưa thường là những cơn mưa rào nặng hạt vào buổi chiều, kéo dài vài chục phút đến một hai giờ, trời vẫn nóng. Áo bộ nhựa kín trong điều kiện này rất bí; nhiều người đến nơi thấy lưng ướt mồ hôi như bị thấm. Bộ có khe thông gió, vải thoáng khí, hoặc chỉ đơn giản là mở hé khoá cổ khi xe chạy giúp dễ chịu hơn. Vì mưa đến nhanh, khả năng mặc nhanh trở nên quan trọng, nên tập thao tác mặc là việc đáng làm.
Miền Trung và Tây Nguyên có mùa mưa dài, mưa lớn kèm gió, có lúc mưa nhiều ngày liền. Ở đây áo bộ dày, đường may dán băng kỹ thể hiện rõ giá trị, vì mưa lâu sẽ tìm ra mọi điểm yếu. Ở bất cứ vùng nào, gặp mưa giông, gió giật mạnh hay nước ngập đường, việc an toàn nhất vẫn là dừng ở nơi có mái che chắc chắn và chờ qua cơn, không phải tin vào bộ áo để chạy tiếp.
Câu hỏi thường gặp
Mũ trùm nên để trong hay ngoài mũ bảo hiểm?
Cả hai cách đều có người dùng. Mũ trùm bên trong giữ khô tóc, gáy và không bị gió thổi lật, nhưng có thể làm mũ bảo hiểm lỏng hơn nếu mũ trùm dày. Mũ trùm bên ngoài che được cả mũ bảo hiểm nhưng dễ bị gió kéo. Điều cần giữ là mũ bảo hiểm vẫn ôm đầu, quai cài chặt.
Áo bộ có cần mua đúng size quần áo thường không?
Nên chọn lớn hơn một chút so với size quần áo thường, vì bạn mặc ra ngoài quần áo và cần khoảng trống để ngồi, giơ tay cầm lái. Thử bằng cách ngồi lên ghế, giơ tay về phía trước: lưng không bị hở, đũng quần không căng.
Bộ áo mưa có dùng để đi bộ được không?
Được. Áo bộ khi đi bộ khô hơn ô vì che cả chân, nhưng nóng hơn nếu đi lâu. Khi đi bộ có thể chỉ mặc áo, bỏ quần nếu mưa nhỏ, và mở hé khoá để thoáng hơn.
Có nên mua bộ áo mưa có lót lưới bên trong không?
Lớp lưới bên trong tách lớp chống thấm khỏi da, giảm cảm giác dính và giúp mồ hôi lan ra thoát dễ hơn. Đổi lại, áo nặng hơn, lâu khô hơn và gấp không gọn. Nếu mặc lâu, lớp lưới đáng cân nhắc; nếu chỉ để dự phòng, không cần.
Làm sao biết đường may của bộ áo có dán băng hay không?
Lộn mặt trong ra, nhìn dọc các đường may ở vai, mũ trùm, nách, đũng. Nếu thấy một dải băng mờ hoặc bóng phủ kín đường chỉ, đó là băng dán đường may. Nếu chỉ thấy chỉ trần và lỗ kim, đường may đó sẽ thấm khi mưa lâu.
Bộ áo mưa giá thấp có đáng mua không?
Đáng nếu dùng làm dự phòng hoặc dùng ít lần trong mùa. Bộ giá thấp thường mỏng, đường nối yếu, khoá kém; dùng hằng ngày cho quãng dài sẽ hỏng nhanh và để nước vào ở cổ, đùi. Dùng nhiều thì nên chọn bộ có nẹp che khoá và đường may dán băng.