Áo trùm ba lô là tấm vải chống nước có chun quanh mép, chụp lên mặt ngoài ba lô để mưa không thấm vào. Chọn theo dung tích của ba lô (tính bằng lít): áo quá nhỏ không trùm hết đáy, áo quá lớn thì phồng gió, tuột ra khi đi xe. Với người đi học, đi làm mang laptop, sách vở, áo trùm là lớp bảo vệ đầu tiên, nhưng không nên là lớp duy nhất: vẫn nên có túi chống sốc chống nước cho laptop bên trong.
Khi đi xe máy, áo trùm ba lô còn có một việc nữa: giúp bạn đeo ba lô ra ngoài áo mưa mà ba lô vẫn khô, thay vì phải nhét ba lô vào trong áo mưa làm áo căng, khoá kéo bị kéo hở. Phần dưới nói về cách chọn size, chất liệu, cách đeo với áo mưa, phản quang, và những giới hạn mà người dùng hay quên.
Chọn size theo dung tích ba lô
Nhà sản xuất thường ghi khoảng dung tích mà áo trùm phù hợp. Các nhóm dưới đây là cách hiểu chung; luôn đối chiếu với nhãn của sản phẩm cụ thể.
| Nhóm ba lô | Hay gặp ở | Điều cần kiểm khi chọn áo trùm |
|---|---|---|
| Ba lô nhỏ | Ba lô học sinh tiểu học, ba lô đi phố gọn | Áo trùm cỡ nhỏ, chun ôm chặt, không thừa vải |
| Ba lô vừa | Ba lô laptop đi làm, ba lô sinh viên | Trùm được cả ngăn trước phồng; đáy kín khi ba lô đầy |
| Ba lô lớn | Ba lô du lịch, ba lô đựng đồ thể thao | Có dây hoặc móc giữ thêm ở đáy; không phồng gió |
| Cặp kéo, cặp có khung | Học sinh nhỏ dùng cặp kéo | Áo trùm kiểu riêng có lỗ cho tay kéo, không che bánh xe |
Cách thử chắc nhất: mang chính ba lô đã xếp đầy đồ như ngày thường đến thử. Ba lô rỗng và ba lô đầy khác nhau nhiều; áo trùm vừa khi rỗng có thể không trùm hết đáy khi đầy laptop và sách.
Nếu ba lô có ngăn chai nước hai bên, ngăn đó thường nằm ngoài áo trùm hoặc bị ép bẹp. Lấy chai nước ra cất bên trong khi trời mưa, hoặc chọn áo trùm có độ rộng hai bên đủ ôm.
Áo trùm không che được chỗ nào
Áo trùm ba lô chỉ che mặt ngoài và hai bên. Mặt áp lưng — tấm đệm lưng và chân quai đeo — vẫn hở, vì đó là chỗ ba lô chạm người. Khi bạn đi bộ dưới mưa, nước chảy từ vai, cổ xuống lưng, thấm vào đệm lưng rồi dần vào ngăn sát lưng — đúng ngăn mà nhiều ba lô thiết kế để đựng laptop.
Khi ba lô được đặt xuống nền ướt, đáy áo trùm thường có lỗ thoát nước, và nước theo lỗ đó thấm vào đáy ba lô. Khi đi xe máy, gió thổi tung mép áo trùm nếu chun đã giãn, nước bắn từ bánh sau lên đáy ba lô.
Vì vậy với đồ quan trọng như laptop, máy tính bảng, giấy tờ, nên có thêm lớp trong: túi chống sốc có lớp chống nước cho laptop, túi zip hoặc bìa nhựa cho giấy tờ, sách vở. Áo trùm giữ cho ba lô không ngấm nặng nước; lớp trong mới là lớp đảm bảo đồ khô. Nguyên tắc hai lớp này áp dụng cho cả học sinh, sinh viên, người đi làm.
Đeo ba lô với áo mưa khi đi xe máy
Có hai cách phổ biến, mỗi cách hợp với một loại áo mưa. Làm theo thứ tự dưới đây để ba lô và người cùng khô:
- Với áo mưa bộ hoặc áo khoác: mặc áo mưa trước, đeo ba lô ra ngoài áo mưa, rồi trùm áo trùm ba lô. Ba lô không đè lên áo mưa quá chặt, khoá kéo áo mưa không bị kéo hở.
- Với áo mưa cánh dơi rộng: nhiều người đeo ba lô bên trong áo, phía sau lưng. Cách này giữ ba lô khô mà không cần áo trùm, nhưng làm vạt sau áo bị ngắn, dễ hở thắt lưng; kiểm vạt sau còn đủ dài và không bị kéo về phía bánh sau.
- Siết dây vai, cài dây ngực nếu có, để ba lô sát lưng, không đung đưa khi xe vào cua.
- Kiểm mép áo trùm: chun ôm sát, không có vạt thừa phấp phới. Nếu áo trùm rộng, gập phần thừa vào trong.
- Ngồi lên xe, quay đầu kiểm gương: ba lô và áo trùm không che tầm nhìn khi bạn ngoái lại.
- Chú ý không để dây treo, móc khoá, quai thừa của ba lô thòng xuống gần bánh sau.
Với người chở trẻ đeo cặp ngồi sau, cặp của trẻ cũng cần áo trùm riêng hoặc để trong cốp, giỏ xe có che. Không để trẻ ngồi sau đeo cặp to kèm áo trùm phồng làm trẻ mất thăng bằng hay bị kéo về phía sau.
Chất liệu, màu và phản quang
Vải polyester hoặc nylon phủ PU. Phổ biến nhất, nhẹ, gấp nhỏ. Lớp phủ có thể bong sau thời gian dài cất ẩm. Đủ dùng cho đi học, đi làm.
Vải phủ silicon. Nhẹ, bền xé, trơn, nước lăn đi nhanh. Thường dùng cho đồ dã ngoại.
PVC. Rẻ, chống nước tốt, nhưng dày, cứng, có thể nứt ở nếp gấp sau một thời gian.
Màu sáng. Cam, vàng, xanh lá sáng giúp người đi đường thấy bạn từ phía sau, nhất là khi trời mưa tối. Với học sinh đi bộ đến trường, màu sáng là lợi thế an toàn rõ ràng.
Dải phản quang. Dải phản quang ở mặt sau áo trùm phản chiếu ánh đèn xe phía sau. Một số áo trùm có chỗ gắn đèn nháy nhỏ. Đây là chi tiết đáng chọn với người đi bộ, đi xe đạp, đi xe máy buổi tối.
Đường may và đáy. Kiểm đường may ở đỉnh áo trùm, nơi nước đọng nhiều nhất. Đáy có lỗ thoát nước nhỏ giúp nước không đọng lại khi mưa to, nhưng nhớ không đặt ba lô vào vũng nước.
Đi bộ, xe đạp, xe buýt: mỗi cách đi một lưu ý
Đi bộ. Nước mưa chảy từ vai xuống lưng là đường thấm chính vào đệm lưng ba lô. Nếu đi bộ quãng dài, áo mưa hoặc poncho có phần lưng rộng trùm được cả ba lô giữ khô tốt hơn chỉ dùng áo trùm. Che ô thì ba lô sau lưng gần như luôn bị ướt vì tán ô che phía trước nhiều hơn.
Xe đạp. Ba lô sau lưng khi đạp xe làm lưng ướt mồ hôi; nhiều người chuyển đồ sang túi treo hoặc giỏ xe có túi chống nước. Nếu vẫn đeo ba lô, áo trùm màu sáng có phản quang là lớp an toàn quan trọng vì nó nằm đúng tầm đèn xe phía sau.
Xe buýt, tàu điện. Áo trùm ướt nhỏ giọt lên người bên cạnh và sàn xe. Tháo áo trùm ra trước khi lên xe, gấp vào túi nilon hoặc túi riêng; đeo ba lô ra phía trước khi xe đông.
Xe máy chở sau. Người ngồi sau đeo ba lô có áo trùm phồng có thể bị gió kéo ngả về sau. Ba lô nặng nên để trong cốp hoặc giỏ có che nếu được.
Đi xe công nghệ. Khi ngồi sau xe ôm công nghệ, ba lô đeo trước ngực hoặc đặt giữa hai người; áo mưa của tài xế thường không che được ba lô của khách. Mang áo trùm riêng.
Học sinh mang cặp đi học mùa mưa
Cặp sách của học sinh thường nặng, nhiều sách vở giấy, và bị đặt xuống đất ở cổng trường, sân trường. Áo trùm cặp cỡ vừa với cặp, màu sáng, có phản quang là lựa chọn hợp lý. Dạy trẻ tự trùm và tháo áo trùm, gấp gọn cất vào ngăn ngoài của cặp. Kiểm áo trùm không có dây dài vướng víu, không che mắt khi trẻ quay đầu.
Sách vở nên để trong túi nhựa hoặc bìa nhựa có khoá bên trong cặp. Đây là lớp bảo vệ thật sự; áo trùm có thể bị quên, tuột, rách. Mỗi tối, bố mẹ có thể cùng trẻ kiểm cặp: áo trùm còn trong ngăn chưa, có ướt cần phơi không.
Với trẻ nhỏ đi bộ đến trường, áo mưa của trẻ và áo trùm cặp nên phối hợp: nhiều áo mưa trẻ em có phần lưng rộng để trùm cả cặp. Cách chọn áo mưa cho trẻ, size, mũ trùm không che tầm nhìn, không dây rút ở cổ được nói kỹ trong mục áo mưa trẻ em của trang.
Người đi làm mang laptop: thêm một lớp an toàn
Laptop hỏng vì nước thường không phải do ba lô ướt sũng mà do vài giọt nước thấm qua khoá kéo vào đúng bàn phím, hoặc do ba lô đặt xuống sàn xe buýt, sàn hành lang ướt. Túi chống sốc có lớp chống thấm bên ngoài, đóng bằng khoá kéo có nẹp, là lớp bảo vệ rẻ mà hiệu quả. Ngăn laptop của ba lô nên quay vào phía lưng, nhưng nhớ rằng đệm lưng chính là chỗ hay ẩm khi đi bộ dưới mưa.
Củ sạc, chuột, ổ cứng cũng nên vào túi nhỏ chống nước. Giấy tờ, hợp đồng in thì bìa nhựa có khoá. Khi đến văn phòng, tháo áo trùm ra, giũ nước ở ngoài cửa, mở ba lô kiểm một lượt; nếu thấy ẩm, lấy đồ ra để khô, đừng đóng kín cả ngày.
Nếu laptop lỡ bị nước vào, tắt máy ngay, rút sạc, không bật thử, lật úp để nước chảy ra, mang đến nơi sửa chữa sớm. Việc khắc phục máy cụ thể thuộc trang chuyên về điện tử; ở đây chỉ nhắc để bạn có thói quen phòng hơn chữa.
Giữ áo trùm bền và không bị quên
Áo trùm ba lô là món nhỏ nên hay bị quên ở nhà hoặc vứt nhàu trong cặp. Một vài thói quen giúp nó luôn sẵn sàng:
- Có túi đựng riêng gắn vào quai ba lô hoặc nằm cố định ở ngăn đáy, không lấy ra cho việc khác.
- Sau khi dùng, giũ nước, phơi khô hẳn trước khi gấp lại vào túi.
- Kiểm chun quanh mép: chun đã giãn thì áo trùm tuột khi đi xe; thay áo mới hoặc khâu thêm dây rút.
- Rửa sạch bùn đất bằng nước và xà phòng nhẹ, không giặt máy nếu nhãn không cho phép.
- Vá vết rách nhỏ bằng miếng vá vải dù chống nước, dán cả hai mặt nếu được.
- Đầu mùa mưa, mở ra kiểm lớp phủ có bị dính, bong không; áo trùm cất qua mùa khô ẩm thấp có thể đã hỏng mà không biết.
Áo trùm ba lô cho chuyến trekking nhiều ngày có yêu cầu khác — bền hơn, kèm túi lót bên trong — và được nói trong bài về giữ đồ ba lô khô khi trekking ở mục đồ mưa đi phượt.
Câu hỏi thường gặp
Ba lô chống nước có cần áo trùm nữa không?
Vải ba lô chống nước giúp chặn mưa nhẹ, nhưng khoá kéo và đường may thường không kín. Mưa lớn hoặc đi lâu, nước vẫn lọt vào. Áo trùm thêm một lớp, rẻ và nhẹ, đáng mang trong mùa mưa.
Áo trùm ba lô có dùng khi đi xe máy tốc độ cao được không?
Được nếu chun ôm chặt và không có vạt thừa. Áo trùm rộng, chun giãn có thể phồng gió và tuột ra. Kiểm trước khi đi đường dài, và gập gọn phần thừa.
Có thể dùng túi nilon thay áo trùm ba lô không?
Tạm thời được nếu không có gì khác, nhưng túi nilon dễ rách, bay khi đi xe, và che dây vai làm khó đeo. Áo trùm có chun ôm đúng hình ba lô an toàn và tiện hơn nhiều.
Áo trùm ba lô màu tối có sao không?
Không ảnh hưởng chống nước, nhưng khó thấy trong mưa tối. Nếu bạn hay đi bộ, đi xe đạp hay đi xe máy buổi tối, màu sáng hoặc có dải phản quang an toàn hơn.
Có nên để laptop ở ngăn sát lưng ba lô khi trời mưa?
Ngăn sát lưng giữ laptop ổn định, nhưng đệm lưng là chỗ hay ẩm khi đi bộ dưới mưa vì áo trùm không che phần này. Dùng túi chống sốc có lớp chống thấm cho laptop, bất kể đặt ở ngăn nào.
Áo trùm ba lô bị dính lớp phủ thì làm sao?
Lớp phủ PU bị dính tay, bong tróc thường là do lão hoá hoặc cất ẩm lâu. Có thể lau sạch và phơi khô, nhưng khả năng chống nước đã giảm. Nếu lớp phủ bong nhiều, nên thay áo trùm mới.