Đi du lịch mùa mưa, danh sách đồ mưa nên được lập theo kiểu chuyến chứ không theo một mẫu chung: tham quan thành phố cần ô gọn và giày không thấm; phượt xe máy cần bộ áo quần rời, bọc giày, túi khô; trekking cần áo khoác chống nước hoặc poncho, túi lót ba lô; đi biển đảo cần áo chặn gió nước bắn và túi chống nước cho đồ điện tử. Ba thứ gần như chuyến nào cũng cần: một lớp chống nước cho người, một túi chống nước cho điện thoại và giấy tờ, một bộ đồ khô để dành.
Số lượng phụ thuộc vào số ngày và khả năng phơi khô ở chỗ nghỉ. Dưới đây là các bảng danh sách cho bốn kiểu chuyến, cách tính mang bao nhiêu, cách xếp để lấy nhanh, và những món người ta hay mang mà ít khi dùng. Những bài chi tiết về từng món nằm ở các bài khác của trang.
Ba món cho mọi chuyến đi mùa mưa
Dù đi đâu, ba món này nên có trong hành lý từ ngày mùa mưa bắt đầu:
- Một lớp chống nước cho người: áo mưa, áo khoác chống nước hoặc poncho tuỳ kiểu chuyến, đã được kiểm không thấm. Đồ mới mua thì mở ra thử ở nhà một lần.
- Một túi chống nước cho điện thoại, ví, giấy tờ: túi chống nước có dây đeo, hoặc túi zip dày đặt trong túi khô. Điện thoại là bản đồ, vé, tiền và liên lạc khẩn cấp.
- Một bộ đồ khô để dành: áo, quần, tất khô trong túi kín, chỉ dùng khi đã tới chỗ nghỉ. Trời mưa liên tục, đồ phơi không kịp khô, bộ này là thứ giữ bạn ấm qua đêm.
Ngoài ba món này, mọi thứ khác là tuỳ kiểu chuyến. Nếu hành lý phải cắt giảm, cắt từ những món khác, đừng cắt ba món này. Với trẻ nhỏ và người lớn tuổi đi cùng, mỗi người cần đủ ba món riêng, không dùng chung.
Bộ đồ khô để dành nghe có vẻ hiển nhiên, nhưng đó là món người ta hay hy sinh đầu tiên khi vali chật, và là món họ tiếc nhất khi đến nơi trong tình trạng ướt sũng mà chỗ nghỉ không có máy sấy. Gói bộ đồ này riêng trong túi kín màu khác để không lỡ tay lấy dùng giữa đường.
Theo kiểu chuyến: món bắt buộc và món tuỳ chọn
Bảng dưới gom các món đồ mưa hay dùng theo bốn kiểu chuyến phổ biến. "Bắt buộc" là mức khuyên nên có; "tuỳ chọn" là mang khi có chỗ hoặc khi thời tiết dự báo xấu.
| Kiểu chuyến | Bắt buộc | Tuỳ chọn |
|---|---|---|
| Tham quan thành phố, nghỉ dưỡng | Ô gấp chống lật hoặc áo mưa gọn; giày không thấm hoặc dép quai hậu; túi chống nước điện thoại | Áo khoác chống nước nhẹ; bọc giày dùng nhiều lần; áo trùm ba lô nhỏ |
| Phượt xe máy | Áo mưa bộ áo quần rời; bọc giày hoặc giày không thấm; găng chống nước; túi khô cho hành lý; túi chống nước giấy tờ | Áo mưa dự phòng mỏng; khăn cổ; kính chống đọng; dải phản quang |
| Trekking, leo núi | Áo khoác chống nước hoặc poncho; túi lót ba lô; túi khô cho túi ngủ, đồ ngủ; giày đế bám | Quần chống nước mỏng; xà cạp; tất chống vắt; áo trùm ba lô |
| Biển đảo, tàu thuyền | Áo khoác chặn gió chống nước; túi chống nước điện thoại có dây; túi khô; dép đế bám | Mũ có dây cằm; kính râm có dây; khăn nhanh khô |
Kết hợp hai kiểu chuyến thì lấy hợp của hai cột bắt buộc, rồi bỏ món trùng. Ví dụ phượt xe máy rồi trekking một ngày: áo mưa bộ dùng khi chạy xe, poncho hoặc áo khoác dùng khi đi bộ; túi khô dùng chung cho cả hai.
Mang bao nhiêu: tính theo số ngày và khả năng phơi
Nguyên tắc đơn giản: số bộ quần áo phụ thuộc vào việc bạn có phơi khô được giữa các ngày hay không, chứ không chỉ phụ thuộc số ngày. Ở khách sạn có máy sấy hay phòng có điều hoà, đồ giặt tối khô sáng; ở homestay vùng núi mùa mưa, đồ có thể không khô sau hai ngày.
Ví dụ giả định để tính: chuyến năm ngày, chỗ nghỉ không chắc phơi khô được. Một cách tính là hai bộ đi đường (mặc luân phiên, chấp nhận mặc lại đồ hơi ẩm), một bộ khô để dành, tất nhiều hơn số ngày một hai đôi vì tất ướt nhanh nhất. Chuyến ba ngày có máy sấy ở chỗ nghỉ thì một bộ đi đường và một bộ để dành là đủ.
Đồ mưa thì thường chỉ cần một bộ chính, cộng một đồ dự phòng nhẹ cho chuyến dài hoặc đi xa nơi mua sắm. Hai bộ áo mưa nặng thường thừa, trừ khi cả đoàn đi chung và cần một bộ dự phòng cho người làm rách áo giữa đường. Bọc giày dùng một lần nếu mang thì mang vài đôi, nhưng chúng rách nhanh và thành rác; loại dùng nhiều lần đỡ phí hơn nếu bạn đi mưa thường xuyên.
Xếp đồ mưa ở đâu để lấy nhanh
Đồ mưa nằm sai chỗ thì có như không: mưa đổ xuống, bạn phải mở vali hay dỡ ba lô giữa đường. Thứ tự sắp xếp gợi ý:
- Áo mưa hoặc poncho: ngăn ngoài cùng của ba lô, túi lưới bên hông, hay cốp xe — chỗ lấy ra trong vài giây.
- Túi chống nước điện thoại: đeo sẵn hoặc để ở túi áo, túi đai hông.
- Bọc giày, găng tay: cùng ngăn với áo mưa.
- Bộ đồ khô để dành: trong túi kín ở giữa hoặc đáy ba lô, vali — chỗ khó lấy nhất, vì nó chỉ cần lúc tới nơi.
- Đồ ướt trong ngày: túi riêng, có thể treo ngoài ba lô hoặc nằm trên cùng.
- Vali kéo: trong mùa mưa, lót túi lớn bên trong vali vải; bánh xe và đáy vali hay bị ngấm nước khi kéo qua vũng.
Trước mỗi ngày đi, kiểm lại một lượt: áo mưa ở ngăn ngoài chưa, túi chống nước đã đóng kín chưa. Chỉ mất một phút nhưng tránh được việc lục tung đồ dưới mưa.
Những món hay mang mà ít khi dùng
Ô cán dài. Đẹp và che rộng, nhưng cồng kềnh khi đi máy bay, xe khách, và vô dụng khi đi xe máy hay leo núi. Đi tham quan, một ô gấp chống lật gọn hơn.
Áo mưa dùng một lần mang cả chục cái. Rách sau một lần mặc, thành rác khắp nơi. Một áo nhẹ dùng nhiều lần tốt hơn, cả về chi phí lẫn môi trường.
Ủng cao su cao cổ cho chuyến thành phố. Nặng, chiếm chỗ, và nóng chân khi trời tạnh. Giày không thấm cổ thấp hoặc dép quai hậu đế bám thường đủ.
Áo khoác chống nước đắt tiền cho chuyến nghỉ dưỡng. Nếu bạn chủ yếu đi taxi và ở trong nhà, một áo khoác mỏng chặn gió đã đủ.
Nhiều túi chống nước to nhỏ không dùng tới. Vài chiếc vừa phải chia nhóm đồ là đủ. Túi thừa chỉ thêm nặng.
Bình xịt chống thấm mang theo đường. Phủ chống thấm lại là việc làm ở nhà, nơi thoáng khí, có thời gian chờ khô theo hướng dẫn trên nhãn. Mang theo chuyến đi vừa nặng vừa khó dùng đúng cách trong phòng nghỉ kín.
Điều chỉnh theo mùa mưa từng vùng
Việt Nam trải dài nên mùa mưa lệch nhau giữa các vùng, và kiểu mưa cũng khác. Đây là khái quát để lên danh sách, không thay cho dự báo cụ thể của cơ quan khí tượng.
Miền Bắc mưa nhiều vào mùa hè, hay có giông chiều và mưa lớn ngắn; cuối đông đầu xuân lại có mưa phùn lạnh ẩm kéo dài. Mùa hè cần đồ mưa thoáng, ô chống lật, giày không thấm; mùa mưa phùn cần thêm đồ chặn gió, giữ ấm, khăn cổ, găng tay.
Ven biển miền Trung mưa nhiều vào các tháng cuối năm, dai dẳng, kèm áp thấp và bão. Cần đồ mưa bền, túi khô cho hành lý, và quan trọng nhất là ngày dự phòng trong lịch trình.
Tây Nguyên và Nam Bộ mưa vào khoảng giữa năm, thường là mưa rào, mưa giông buổi chiều rồi tạnh. Đồ mưa cần mặc nhanh cởi nhanh, nằm ở chỗ lấy ngay; lịch tham quan nên dồn vào buổi sáng.
Các bài riêng của mục này đi sâu vào phượt mùa mưa Tây Nguyên, miền Trung và đi xa mùa mưa phùn miền Bắc.
Đi cùng trẻ nhỏ và người lớn tuổi
Trẻ nhỏ cần áo mưa riêng đúng cỡ, mũ trùm không che mắt và tai, không có dây rút quanh cổ, màu sáng có phản quang. Đừng mang theo áo mưa người lớn định cho trẻ dùng tạm: vạt dài vướng chân, mũ sụp che mắt. Ủng hoặc giày đi mưa cho trẻ cần đế bám, dễ tự xỏ. Nếu trẻ ngồi sau xe máy, trẻ đội mũ bảo hiểm đúng cỡ và không bị trùm kín đầu, kín mặt trong áo mưa. Bài về áo mưa trẻ em ở mục riêng của trang nói chi tiết hơn.
Người lớn tuổi thường dễ lạnh và dễ trượt ngã hơn khi đường ướt. Ưu tiên giày đế bám, áo mưa nhẹ mặc vào cởi ra dễ dàng, khoá kéo lớn, khuy bấm dễ cài. Một chiếc ô có cán chắc cũng có thể kiêm luôn gậy chống nhẹ trên đường bằng, nhưng không thay gậy chống thật cho người cần.
Với cả hai nhóm, mang thêm một bộ khô và một áo ấm mỏng, kể cả ở vùng nóng. Dừng nghỉ thường xuyên hơn, vào nơi có mái khi mưa to. Nếu người đi cùng có bệnh nền, hỏi bác sĩ trước chuyến đi về việc giữ ấm và thuốc men mang theo.
Kiểm tra lần cuối trước khi đóng hành lý
Một danh sách kiểm tra ngắn cho buổi tối trước ngày đi:
- Áo mưa đã mở ra kiểm, không rách, không dính lớp phủ; khoá kéo, khuy bấm hoạt động.
- Túi chống nước điện thoại đã thử với giấy bên trong.
- Túi khô và túi lót không thủng.
- Bộ đồ khô để dành đã gói riêng.
- Đồ mưa nằm ở ngăn lấy nhanh.
- Đã xem dự báo thời tiết các ngày đi và các nơi đi qua.
- Đã có phương án dự phòng nếu thời tiết xấu: ngày nghỉ thêm, đường khác, điểm tham quan trong nhà.
Sau chuyến đi, mở hết túi đồ mưa ra phơi ngay hôm về, kể cả món chưa dùng nhưng đã nằm trong ba lô ẩm vài ngày. Ghi lại món nào thiếu, món nào thừa để danh sách lần sau sát hơn.
Chuyến đi mùa mưa vẫn có thể rất đẹp nếu bạn chuẩn bị đủ và linh hoạt. Khi có cảnh báo bão, lũ, sạt lở cho nơi định đến, đổi lịch là quyết định đúng — không có danh sách đồ mưa nào thay được điều đó.
Câu hỏi thường gặp
Đi máy bay có mang ô và áo mưa trong hành lý xách tay được không?
Áo mưa thường không bị hạn chế. Ô gấp thường được mang lên máy bay ở nhiều hãng, nhưng quy định có thể khác nhau giữa các hãng và sân bay. Kiểm quy định hành lý của hãng bạn bay trước khi đi.
Có nên mua đồ mưa ở nơi đến thay vì mang theo?
Áo mưa cơ bản thì nơi nào cũng mua được, nhưng chất lượng và cỡ không chắc. Bọc giày, túi khô, áo khoác chống nước tốt thì khó mua ở vùng xa. Mang theo đồ đã kiểm từ nhà vẫn chắc chắn hơn.
Đi du lịch mùa mưa có cần mang giày dự phòng không?
Nếu chuyến đi nhiều ngày mà chỗ nghỉ khó làm khô giày, một đôi dép quai hậu đế bám nhẹ là dự phòng hợp lý. Dép cho phép giày chính khô qua đêm, và dùng khi đi lại gần chỗ nghỉ.
Làm sao để vali không bị ướt khi kéo dưới mưa?
Lót túi lớn chống nước bên trong vali vải, hoặc dùng áo trùm vali. Tránh kéo vali qua vũng nước; xách lên khi qua đoạn ngập. Vali nhựa cứng chống mưa tốt hơn vali vải nhưng khe khoá vẫn có thể thấm.
Có cần mang đồ mưa khi đi tour trọn gói không?
Có. Tour vẫn có những đoạn đi bộ ngoài trời, lên xuống xe, tham quan bãi biển, chợ. Hỏi đơn vị tổ chức xem họ có phát áo mưa không, nhưng mang một áo mưa gọn và túi chống nước điện thoại của riêng mình vẫn tiện hơn.
Áo mưa gấp gọn cỡ nào thì dễ mang theo?
Áo mưa nhẹ gấp được cỡ một chai nước nhỏ là tiện cho chuyến tham quan. Áo mưa bộ cho xe máy thường lớn hơn, nên có túi đựng riêng. Thử gấp trước để biết nó chiếm bao nhiêu chỗ trong hành lý.