Phơi áo mưa đúng cách là giũ hết nước, treo lên mắc rộng ở chỗ thoáng gió có mái che, lộn mặt trong ra ngoài một lượt, để khô hoàn toàn cả hai mặt rồi mới gấp; tránh phơi dưới nắng gắt nhiều giờ và tránh cất vào cốp xe, túi kín khi áo còn ẩm. Thời gian khô tuỳ chất liệu và thời tiết, thường từ vài giờ với áo nhựa trơn tới nửa ngày hoặc hơn với áo vải có lớp lót.
Lý do phải cầu kỳ như vậy: phần lớn hỏng hóc của áo mưa, từ mùi hôi, đốm mốc, mặt trong dính nhớp đến lớp phủ bong tróc, đều bắt đầu từ việc áo bị gấp lại khi còn ướt và nằm trong chỗ kín, nóng. Phơi đúng là việc bảo quản rẻ nhất và có tác dụng nhất.
Vì sao cất áo ướt làm áo hỏng nhanh
Khi áo ướt bị gấp lại, nước kẹt giữa các lớp không có lối thoát. Trong cốp xe, nhiệt độ có thể cao hơn ngoài trời nhiều do nắng và hơi nóng động cơ. Ẩm cộng nóng tạo môi trường lý tưởng cho nấm mốc và vi khuẩn phát triển trên bụi bẩn, mồ hôi, chất hữu cơ bám trên áo. Sau một hai ngày đã có mùi; sau một tuần có thể thấy đốm đen.
Với áo vải phủ PU, ẩm và nóng còn đẩy nhanh quá trình thuỷ phân của lớp phủ: các liên kết trong lớp polyurethane bị nước cắt dần, lớp phủ mềm ra, dính, rồi bong thành vảy. Quá trình này vốn diễn ra chậm theo thời gian, nhưng giữ áo ẩm trong chỗ nóng làm nó nhanh hơn rõ rệt.
Với áo nhựa PVC hay PE, các lớp nhựa ép sát nhau trong ẩm nóng có thể dính vào nhau. Khi gỡ ra, bề mặt bị kéo, để lại vết nhăn, vết mờ hoặc rách ở chỗ mỏng.
Khoá kéo kim loại, khuy bấm sắt nằm ẩm lâu bị gỉ, vệt gỉ lan sang vải, làm mục vùng quanh khuy. Tất cả những hỏng hóc này cộng lại khiến một chiếc áo lẽ ra dùng được vài mùa chỉ còn dùng được vài tháng.
Phơi áo mưa từng bước sau khi về nhà
Quy trình dưới đây mất vài phút thao tác, phần còn lại là chờ. Làm thành thói quen ngay khi về, trước khi làm việc khác.
- Giũ mạnh áo vài lần ở ngoài cửa để rơi phần lớn nước đọng trên bề mặt.
- Nếu áo dính bùn đất, xối nước sạch lên chỗ bẩn ngay khi bùn còn ướt; bùn khô bám chặt và mài lớp phủ khi chà.
- Mở hết khoá kéo, khuy bấm, gỡ dây rút để không còn nếp gấp giữ nước.
- Treo áo lên mắc rộng vai hoặc mắc dày; quần treo ngược bằng gấu để nước trong ống chảy ra.
- Để mặt ngoài khô trước, khoảng một hai giờ tuỳ thời tiết, rồi lộn mặt trong ra ngoài cho mặt trong khô.
- Kiểm tra những chỗ hay đọng nước: túi, mũ trùm, nách, đáy quần, nẹp khoá kéo, đường may. Sờ bằng mu bàn tay; còn mát lạnh là còn ẩm.
- Chỉ gấp khi cả hai mặt khô hoàn toàn; gấp lỏng, không gấp chặt thành cuộn nhỏ nếu không cần mang theo.
Nếu sáng hôm sau phải dùng lại mà áo chưa khô hẳn, mang theo nhưng mở ra treo ở chỗ để xe hoặc chỗ làm, đừng để nguyên trong túi kín cả ngày.
Phơi theo chất liệu
Mỗi loại chất liệu khô ở tốc độ khác nhau và chịu nhiệt, nắng khác nhau. Bảng dưới là hướng dẫn chung; nhãn hướng dẫn của nhà sản xuất, nếu có, được ưu tiên.
| Chất liệu | Tốc độ khô | Chịu nắng | Lưu ý khi phơi |
|---|---|---|---|
| Nhựa PE mỏng | Rất nhanh | Kém, nắng gắt làm giòn | Phơi bóng râm, tránh kẹp chặt làm rách |
| Nhựa PVC dày | Nhanh ở mặt ngoài, mặt trong chậm hơn | Trung bình, phơi lâu dưới nắng làm cứng, bạc màu | Tách các lớp ra để không dính nhau |
| Nhựa EVA | Nhanh | Trung bình | Không phơi gần nguồn nhiệt, dễ biến dạng |
| Vải dù phủ PU | Trung bình, lớp lót lưới chậm hơn | Tia cực tím làm lớp phủ xuống cấp | Lộn mặt trong, phơi bóng râm thoáng |
| Vải có màng thoát hơi | Trung bình | Trung bình | Phơi theo hướng dẫn của nhà sản xuất; không vắt xoắn |
Điểm chung: phơi ở chỗ thoáng gió có mái che tốt hơn phơi nắng trực tiếp. Gió làm khô nhanh mà không làm nóng chất liệu như nắng gắt.
Phơi trong nhà chật, chung cư, phòng trọ
Nhiều người ở phòng trọ, chung cư nhỏ không có ban công rộng. Treo áo ướt trong phòng kín vừa lâu khô vừa làm phòng ẩm. Một vài cách giúp ích. Treo áo ở chỗ có luồng gió, ví dụ cạnh cửa sổ mở hoặc trước quạt để chế độ nhẹ. Đặt một chậu hoặc tấm lót dưới áo để hứng nước nhỏ giọt, tránh sàn trơn.
Treo trong nhà tắm có quạt hút là lựa chọn được nhiều người dùng, nhưng nhà tắm thường ẩm, nên chỉ hợp để áo ráo nước ban đầu; sau đó chuyển ra chỗ thoáng hơn để khô hẳn.
Không treo áo mưa ướt sát ổ điện, quạt sưởi, đèn sưởi, bếp. Nước nhỏ vào ổ điện gây chập; nhiệt độ cao làm nhựa biến dạng, có mùi, thậm chí cháy nếu quá gần nguồn nhiệt. Máy sấy tóc thổi gần cũng có thể làm nhựa mỏng co rút, nhăn vĩnh viễn; nếu dùng, chỉ để chế độ mát và cách xa.
Ở nhà chật, mắc treo gắn sau cửa hoặc thanh treo cửa sổ dành riêng cho áo mưa giúp hình thành thói quen: về là treo, không vắt lên ghế hay ném vào góc. Thói quen này với áo mưa quan trọng hơn mọi mẹo bảo quản khác.
Những hiểu lầm hay gặp khi phơi áo mưa
"Phơi nắng cho nhanh khô, diệt khuẩn luôn." Nắng giúp khô nhanh và làm giảm vi sinh vật trên bề mặt, nhưng tia cực tím và nhiệt độ cao làm nhựa giòn, lớp phủ lão hoá, phản quang mờ và màu bạc. Phơi nắng nhẹ buổi sáng một thời gian ngắn thì chấp nhận được; phơi giữa trưa nhiều giờ là làm hỏng áo.
"Áo nhựa không thấm nước thì chỉ cần lau mặt ngoài." Mặt trong đọng hơi nước từ người và nước lọt từ cổ, cổ tay. Mặt trong không khô là nơi mùi hôi và mốc bắt đầu.
"Treo lên móc nhỏ là được." Móc nhỏ hoặc dây phơi mảnh tạo nếp gãy, đọng nước ở chỗ gấp. Mắc rộng vai giúp áo mở phẳng, khô đều.
"Mai mưa tiếp nên cứ để trong cốp." Đây là thói quen làm hỏng áo nhiều nhất. Một đêm trong cốp ẩm nóng đủ để áo bắt đầu có mùi.
"Áo đã khô mặt ngoài là khô hết." Túi, mũ trùm, nẹp khoá và đường may giữ nước lâu nhất. Kiểm từng chỗ trước khi gấp.
Phơi khi mưa nhiều ngày liền, trời nồm ẩm
Có những đợt mưa dầm cả tuần ở miền Trung hoặc mùa nồm ẩm ở miền Bắc, không khí gần như bão hoà hơi nước, áo phơi cả ngày vẫn không khô. Khi đó, mục tiêu thực tế không phải là khô hoàn toàn mà là không để áo nằm ẩm trong chỗ kín. Áo treo mở ở chỗ thoáng, dù còn ẩm, vẫn ít mùi và ít hỏng hơn nhiều so với áo gấp trong túi.
Có hai chiếc áo để luân phiên là cách hiệu quả nhất trong những đợt như vậy: một chiếc đang dùng, một chiếc có thêm một ngày để khô. Quạt thổi trực tiếp giúp nhiều hơn là chỉ treo. Phòng có máy hút ẩm hoặc máy lạnh chế độ khô cũng giúp áo khô nhanh hơn, nếu sẵn có.
Không nên dùng bàn là để làm khô áo mưa nhựa. Với áo vải có lớp phủ chống thấm, một số nhà sản xuất cho phép là ở nhiệt độ thấp qua lớp vải lót để phục hồi khả năng chống thấm mặt ngoài, nhưng đó là việc khác, chỉ làm khi nhãn cho phép và khi áo đã khô.
Chống nồm ẩm trong nhà nói chung là chủ đề rộng hơn chiếc áo mưa; ở đây chỉ nhắc rằng một góc phơi thoáng, có gió, không đặt sát tường ẩm là đủ để áo mưa qua mùa nồm mà không mốc.
Phơi áo khi không về nhà: ở chỗ làm, giữa ca, đi xa
Không phải lúc nào cũng có ban công để phơi. Người đi làm văn phòng đến công ty với chiếc áo ướt, người chạy xe cả ngày, người đi công tác ở nhà nghỉ đều phải xử lý áo ướt ở chỗ không phải nhà mình. Nguyên tắc vẫn vậy: mở áo ra, treo lên, cho không khí đi qua, đừng để nguyên trong túi.
Ở công ty, một móc treo ở góc gần cửa sổ hoặc gần chỗ để xe có mái che là đủ. Nhiều văn phòng có khu để áo mưa riêng; nếu không có, treo áo lên lưng ghế ở chỗ thoáng vẫn tốt hơn nhét dưới gầm bàn. Đặt một túi nilon dưới vạt áo để nước không nhỏ xuống sàn và làm phiền người khác.
Ở chỗ để xe, nếu chỗ đó có mái che và thoáng, có thể vắt áo lên yên hoặc treo ở móc trên xe. Cần chú ý áo không rơi xuống đất, không vướng vào xe bên cạnh. Khi đi xa, ở nhà nghỉ, treo áo trong phòng tắm có quạt hút qua đêm cho ráo nước, sáng ra chuyển ra chỗ thoáng hơn nếu có thể.
Nếu phải mang áo đi khi còn ướt, dùng một túi đựng áo ướt riêng, loại có lỗ thoáng hoặc có thể mở miệng, và lấy áo ra treo ngay khi đến nơi. Túi nilon buộc kín chỉ nên dùng cho vài giờ.
Áo có lớp lót, áo trẻ em và áo dùng chung: lưu ý riêng khi phơi
Áo có lớp lót lưới hoặc lót vải khô chậm hơn nhiều so với áo nhựa một lớp, vì nước bị giữ giữa lớp lót và lớp ngoài. Khi phơi, lộn mặt trong ra ngoài sớm hơn, và kiểm kỹ khoảng giữa hai lớp ở gấu áo, cổ tay. Lớp lót còn ẩm khi gấp là nguồn mùi phổ biến nhất ở loại áo này.
Áo trẻ em thường nhỏ, khô nhanh, nhưng hay bị nhét vào cặp sách khi còn ướt, nằm chung với sách vở và hộp cơm cả ngày. Phụ huynh nên dạy trẻ treo áo lên móc ở lớp nếu trường có chỗ, và khi về nhà thì lấy áo ra khỏi cặp ngay. Áo trẻ em có mùi hay mốc nên giặt và phơi lại trước khi cho trẻ mặc.
Áo dùng chung, như áo đưa cho khách đi xe, áo để sẵn ở cửa hàng, cần được phơi khô sau mỗi lượt dùng, không chỉ cuối ngày. Có ít nhất hai chiếc luân phiên giúp luôn có một chiếc khô.
Với bộ quần áo mưa rời, phơi quần riêng và treo ngược, vì nước đọng ở gấu và đáy quần. Ủng và bọc giày đi kèm cũng cần được dốc ngược, nhét giấy báo khô vào trong cho hút ẩm.
Câu hỏi thường gặp
Áo mưa phơi bao lâu thì khô?
Tuỳ chất liệu và thời tiết. Áo nhựa trơn ở chỗ thoáng gió thường khô mặt ngoài trong một hai giờ; mặt trong, túi, đường may lâu hơn. Áo vải có lớp lót có thể cần nửa ngày hoặc hơn. Kiểm bằng tay ở các chỗ hay đọng nước trước khi gấp.
Phơi áo mưa dưới nắng có sao không?
Nắng nhẹ thời gian ngắn thì không sao, nhưng phơi nắng gắt nhiều giờ làm nhựa giòn, lớp phủ lão hoá, màu bạc và phản quang mờ nhanh. Chỗ thoáng gió có mái che là nơi phơi tốt nhất cho hầu hết áo mưa.
Có nên dùng máy sấy quần áo để sấy áo mưa?
Áo nhựa PVC, PE, EVA không nên cho vào máy sấy vì nhiệt làm biến dạng, dính lớp. Một số áo vải có lớp phủ cho phép sấy nhiệt thấp theo nhãn. Không có nhãn thì phơi tự nhiên là an toàn nhất.
Áo mưa để trong cốp xe qua đêm khi còn ướt có hỏng ngay không?
Một đêm thường chưa hỏng hẳn nhưng đủ để bắt đầu có mùi và tạo điều kiện cho mốc. Lặp lại nhiều lần thì lớp phủ bong, nhựa dính, khoá gỉ. Lấy áo ra treo ngay khi về là cách phòng đơn giản nhất.
Mưa cả tuần không phơi khô được áo thì làm sao?
Treo áo mở ở chỗ thoáng, dùng quạt, và nếu được thì có hai áo luân phiên. Áo treo còn ẩm vẫn tốt hơn nhiều so với áo gấp kín. Tránh dùng nguồn nhiệt mạnh để làm khô nhanh.