Phần lớn áo mưa nên giặt tay bằng nước mát với xà phòng dịu hoặc nước giặt không chứa chất tẩy mạnh, lau bằng miếng bọt biển mềm, xả kỹ rồi phơi khô ở chỗ thoáng. Áo vải phủ chống thấm có nhãn cho phép thì giặt máy được ở chế độ nhẹ, nước mát, không vắt mạnh. Áo nhựa PVC, PE, EVA không nên cho vào máy giặt.
Ba thứ nên tránh với hầu hết áo mưa: nước xả vải (để lại lớp màng làm giảm chống thấm), nước nóng (làm nhựa co, đường hàn tách, lớp phủ yếu đi) và vắt xoắn (làm nứt lớp phủ, gãy nhựa ở nếp). Bài này đi qua từng loại áo và từng tình huống bẩn.
Vì sao áo mưa cần giặt, dù trông vẫn sạch
Nhiều người nghĩ áo mưa chỉ cần lau qua, vì nó tiếp xúc với nước mưa chứ đâu có bẩn. Thực tế, mặt ngoài áo bám bụi đường, khói xe, dầu nhờn từ mặt đường bắn lên; mặt trong bám mồ hôi, dầu da, cặn mỹ phẩm. Những lớp cặn này tích tụ dần, không nhìn thấy rõ nhưng có tác động thật.
Ở mặt ngoài, cặn bẩn và dầu làm giảm khả năng làm nước đọng thành giọt của vải phủ chống thấm, khiến vải ngoài ngấm nước, áo nặng và cảm giác lạnh hơn. Ở mặt trong, cặn mồ hôi là thức ăn cho vi khuẩn và nấm mốc, nguồn của mùi hôi.
Với áo vải có lớp phủ, một số loại cặn có thể làm lớp phủ xuống cấp nhanh hơn. Giặt nhẹ định kỳ, vì vậy, không làm hại mà còn giúp áo bền hơn, miễn là giặt đúng cách.
Tần suất hợp lý tuỳ cách dùng. Người mặc hằng ngày có thể giặt vài tuần một lần trong mùa mưa và một lần kỹ trước khi cất qua mùa khô. Người ít dùng thì giặt khi thấy bẩn, có mùi, hoặc trước khi cất. Áo dính bùn thì xối ngay, không cần đợi lịch giặt.
Giặt theo chất liệu
Nhãn hướng dẫn của nhà sản xuất luôn được ưu tiên. Khi áo không có nhãn, bảng dưới là cách làm an toàn chung.
| Chất liệu | Giặt máy | Cách giặt khuyên dùng | Lưu ý riêng |
|---|---|---|---|
| Nhựa PE mỏng | Không | Lau tay bằng nước xà phòng loãng, xả, phơi | Rất dễ rách, không chà, không kẹp chặt |
| Nhựa PVC | Không nên | Lau tay cả hai mặt bằng miếng bọt biển mềm | Tách các nếp, tránh nước nóng làm mềm và dính |
| Nhựa EVA | Không nên | Lau tay, nước mát | Nhiệt làm biến dạng; không phơi gần nguồn nóng |
| Vải dù phủ PU | Chỉ khi nhãn cho phép, chế độ nhẹ, nước mát, vắt nhẹ | Giặt tay nhẹ là an toàn nhất | Không vắt xoắn, không sấy nóng nếu nhãn không cho |
| Vải có màng thoát hơi | Thường được, theo nhãn | Nước giặt dành cho đồ chống nước nếu có, hoặc xà phòng dịu | Không dùng nước xả vải; một số loại cho phép sấy nhẹ để phục hồi mặt ngoài |
Nếu không chắc chất liệu, đối xử với áo như loại nhạy nhất: giặt tay, nước mát, không vắt, phơi bóng râm. Làm nhẹ hơn mức cần thiết gần như không bao giờ làm hỏng áo; làm mạnh hơn thì có.
Giặt tay áo mưa từng bước
Cách này dùng được cho hầu hết áo mưa, kể cả loại có nhãn cho phép giặt máy.
- Dốc sạch túi, mở hết khoá kéo, khuy bấm, dán gai; kéo dây rút ra cho lỏng. Dán gai mở có thể móc vào vải khác, nên dán lại các miếng dán gai trước khi ngâm nếu giặt cùng nhiều món.
- Xối nước sạch lên cả hai mặt để trôi bụi và bùn rời trước khi dùng xà phòng.
- Pha nước mát với một lượng nhỏ xà phòng dịu hoặc nước giặt không có chất tẩy mạnh, khuấy tan đều.
- Trải áo lên mặt phẳng sạch hoặc ngâm ngắn trong chậu, dùng miếng bọt biển mềm lau mặt ngoài trước, mặt trong sau. Chú ý cổ, nách, cổ tay, gấu áo.
- Với vết bẩn cứng đầu, chà nhẹ bằng bàn chải lông mềm theo một chiều, không chà mạnh qua lại lên lớp phủ hay đường hàn.
- Xả bằng nước sạch nhiều lần cho đến khi không còn bọt; cặn xà phòng còn lại làm áo nhanh bẩn lại và làm giảm chống thấm mặt ngoài.
- Không vắt xoắn; ép nhẹ cho bớt nước hoặc cuộn áo trong khăn khô rồi ấn.
- Treo lên mắc rộng ở chỗ thoáng gió có mái che, lộn mặt trong ra khi mặt ngoài đã khô.
Toàn bộ quá trình mất khoảng mười lăm phút cho một chiếc áo, phần lâu nhất là chờ khô.
Những thứ nên tránh và lý do
Nước xả vải. Nước xả vải để lại một lớp màng mỏng trên sợi vải. Với áo vải chống thấm, lớp màng này làm nước không còn đọng thành giọt mà ngấm vào vải ngoài, và có thể cản khả năng thoát hơi của màng. Với áo nhựa, nó không có tác dụng gì ngoài để lại cặn.
Chất tẩy mạnh, thuốc tẩy clo. Làm bạc màu, làm yếu sợi vải, tấn công lớp phủ chống thấm và phản quang. Chỉ dùng khi xử lý mốc nặng, đúng loại cho chất liệu, theo nhãn, và không trộn với chất khác.
Nước nóng. Nước nóng làm nhựa mỏng co rút, mềm và dính, làm keo dán đường may yếu đi, làm lớp phủ PU nhanh thuỷ phân hơn. Nước mát hoặc hơi ấm là đủ.
Vắt xoắn và vắt máy tốc độ cao. Lực xoắn làm nứt lớp phủ, tách đường hàn, gãy nhựa ở nếp. Ép nhẹ hoặc để nước tự chảy.
Giặt chung với đồ có khoá kim loại, móc cứng. Khoá, móc có thể cào rách lớp phủ, nhất là khi giặt máy. Nếu giặt máy, giặt áo mưa riêng hoặc cho vào túi giặt.
Sấy nóng không theo nhãn. Máy sấy nhiệt cao có thể làm chảy nhựa, dính lớp, tách băng keo. Chỉ sấy khi nhãn cho phép, ở mức nhiệt nhãn ghi.
Xử lý từng loại vết bẩn thường gặp
Bùn đất: xối nước khi bùn còn ướt là dễ nhất. Bùn khô thì để khô hẳn, chải nhẹ phần khô rời ra trước, rồi mới giặt. Chà bùn ướt lẫn cát lên lớp phủ giống như chà giấy nhám.
Dầu nhớt, vệt xăng từ xe: dùng một giọt nước rửa chén pha loãng, thấm lên vết, để vài phút, lau nhẹ, xả sạch. Không dùng xăng, dầu hoả hay dung môi để tẩy vết dầu, vì chúng có thể hoà tan nhựa và lớp phủ, lại có nguy cơ cháy.
Vết mực, vết bút: khó tẩy trên nhựa mà không làm hỏng bề mặt. Thử một ít xà phòng, nếu không hết thì chấp nhận vết. Cồn có thể làm mờ vết mực nhưng cũng có thể làm hỏng nhựa và lớp phủ; nếu muốn thử, chỉ thử ở góc khuất trước.
Vết mốc: xem cách xử lý theo mức độ ở phần nói về áo mốc; nguyên tắc là làm sạch nhẹ trước, chỉ dùng sản phẩm tẩy mốc khi cần và đúng loại.
Phân chim, nhựa cây: làm mềm bằng nước ấm nhẹ, lau đi, không cạo bằng vật sắc. Nhựa cây dính chặt có thể để lại vết.
Quy tắc chung: xử lý vết càng sớm càng dễ, thử cách nhẹ nhất trước, và với bất cứ chất nào ngoài xà phòng dịu thì thử ở góc khuất trước.
Giặt máy cho áo cho phép: cách làm an toàn
Nếu nhãn áo cho phép giặt máy, vẫn có cách làm giảm rủi ro. Chọn chế độ giặt nhẹ cho đồ mỏng, nhiệt độ nước thấp, tốc độ vắt thấp nhất hoặc tắt vắt. Đóng hết khoá kéo, dán các miếng dán gai, lộn áo mặt trong ra ngoài, cho vào túi giặt.
Dùng ít nước giặt hơn bình thường, vì cặn nước giặt khó xả hết khỏi vải phủ. Một số nơi bán nước giặt dành riêng cho đồ chống nước; không bắt buộc, nhưng nếu dùng thì theo hướng dẫn trên nhãn. Không cho nước xả vải vào ngăn xả.
Thêm một lần xả nếu máy cho phép. Sau khi giặt, lấy áo ra ngay, không để ẩm trong lồng máy. Treo phơi như giặt tay.
Máy giặt cửa trên có trục đánh nước giữa lồng có thể xoắn áo nhiều hơn máy cửa trước; nếu dùng loại này, giặt tay vẫn an toàn hơn. Không giặt áo mưa chung với khăn tắm, quần jean, đồ nặng có khoá kim loại.
Giặt áo mưa trẻ em và áo dùng chung
Áo mưa trẻ em bẩn nhanh hơn: trẻ ngồi xuống đất, chơi ở vũng nước, lau tay vào áo. Áo trẻ em cũng thường được trùm sát mặt. Vì vậy nên giặt thường xuyên hơn áo người lớn, xả thật kỹ để không còn cặn xà phòng, và phơi khô hoàn toàn trước khi cho trẻ mặc lại.
Với trẻ có da nhạy cảm, dùng loại xà phòng hoặc nước giặt dịu nhẹ mà gia đình đang dùng cho quần áo của trẻ, không dùng sản phẩm có hương liệu mạnh. Nếu trẻ bị ngứa, nổi mẩn sau khi mặc áo mưa, ngưng dùng áo đó và hỏi bác sĩ nếu tình trạng không hết.
Áo dùng chung, như áo cho khách đi xe hay áo để sẵn ở cửa hàng, cần được làm sạch thường xuyên hơn, tối thiểu lau mặt trong và phơi khô sau mỗi ngày dùng, giặt kỹ mỗi tuần trong mùa mưa. Người dùng sau không biết người trước là ai; áo sạch, khô, không mùi là sự tôn trọng tối thiểu.
Không dùng nước hoa xịt để che mùi áo mưa. Mùi xịt lẫn với mùi ẩm thường còn khó chịu hơn, và hương liệu có thể gây kích ứng cho người nhạy cảm.
Giặt bộ quần áo mưa, ủng và phụ kiện đi kèm
Bộ quần áo mưa rời cần chú ý riêng phần quần. Gấu quần và đáy quần là nơi bám bùn, nước bẩn từ mặt đường nhiều nhất; lộn ống quần ra để rửa cả mặt trong gấu, nơi bùn hay đọng. Đầu gối và mông chịu cọ xát với yên xe, nên lau nhẹ tay hơn, tránh chà mạnh làm mòn lớp phủ ở đó.
Ủng cao su hay ủng nhựa rửa ngoài bằng nước và bàn chải mềm, rửa trong bằng nước xà phòng loãng rồi dốc ngược cho ráo, nhét giấy khô vào trong. Không phơi ủng dưới nắng gắt nhiều giờ vì cao su dễ nứt. Bọc giày đi mưa giặt tay như áo, chú ý đế bọc thường dính cát.
Găng tay chống nước lộn trái để phơi mặt trong, nhưng một số loại có lớp màng bên trong dễ rách khi lộn, nên xem nhãn. Túi đựng áo mưa cũng giặt cùng đợt; một chiếc áo sạch cất vào túi bẩn thì mùi quay lại ngay.
Giặt cả bộ cùng một lúc trước khi cất qua mùa khô giúp mọi thứ sạch, khô và sẵn sàng cho mùa mưa sau, thay vì phát hiện ủng mốc đúng hôm trời đổ mưa đầu mùa.
Câu hỏi thường gặp
Có nên dùng nước xả vải cho áo mưa không?
Không nên. Nước xả vải để lại lớp màng làm áo vải chống thấm mất khả năng làm nước đọng thành giọt, vải ngoài ngấm nước, và có thể giảm thoát hơi. Với áo nhựa, nó không có tác dụng. Xả kỹ bằng nước sạch là đủ.
Áo mưa nhựa cho vào máy giặt có sao không?
Dễ bị nứt, rách đường hàn, nhất là khi vắt. Áo nhựa PVC, PE, EVA nên lau tay bằng nước xà phòng loãng. Chỉ giặt máy những áo vải có nhãn cho phép, ở chế độ nhẹ, nước mát, vắt thấp.
Bao lâu nên giặt áo mưa một lần?
Người mặc hằng ngày có thể giặt vài tuần một lần trong mùa mưa và một lần kỹ trước khi cất. Người ít dùng giặt khi thấy bẩn hoặc có mùi. Áo dính bùn thì xối ngay, không đợi lịch.
Áo mưa dính dầu nhớt xe thì tẩy bằng gì?
Thấm một giọt nước rửa chén pha loãng lên vết, chờ vài phút, lau nhẹ và xả sạch. Không dùng xăng, dầu hoả hay dung môi, vì chúng có thể làm hỏng nhựa, lớp phủ và có nguy cơ cháy.
Giặt xong áo mưa không còn chống nước như trước là vì sao?
Có thể do cặn xà phòng hoặc nước xả vải còn bám, hoặc lớp xử lý chống thấm mặt ngoài của áo vải đã mòn. Xả lại thật kỹ bằng nước sạch. Nếu vải ngoài vẫn ngấm nước, áo có thể cần phủ chống thấm lại mặt ngoài theo nhãn.