Áo mưa cho trẻ tự đi bộ đến trường nên có màu sáng, dải phản quang ở lưng và tay, đủ rộng để trùm cả cặp sách, mũ trùm không che mắt và tai để bé vẫn nhìn và nghe được xe. Áo choàng hoặc poncho ngắn tới gối hợp với đi bộ hơn áo bộ vì mặc nhanh, nhưng vạt không được dài tới mức bé dẫm phải khi lên bậc.
Áo đúng chỉ là một nửa. Nửa còn lại là bé biết cách đi trong mưa: đi xa mép đường, không lội qua chỗ nước chảy, không trú dưới cây to khi có sấm sét, sang đường cẩn thận hơn ngày thường. Bài này gộp cả hai phần để bố mẹ chuẩn bị cho con những ngày đi học mưa.
Ngày mưa, tài xế nhìn thấy trẻ khó hơn nhiều
Trẻ em thấp hơn người lớn, thường nằm dưới tầm nhìn quen thuộc của tài xế ô tô, nhất là xe to. Ngày mưa, kính xe đọng nước, gạt mưa quét liên tục, đèn phản chiếu trên mặt đường làm mọi thứ loang lổ. Một đứa trẻ mặc áo mưa màu xám, xanh đậm đứng sát mép đường gần như lẫn vào nền.
Thêm vào đó, trẻ hay bị cuốn vào trò chơi với nước mưa: nhảy vũng nước, chạy theo bạn, ngước lên nhìn mưa. Những hành động bất ngờ này khó đoán với tài xế. Màu sáng và phản quang không thay được việc bé đi đúng, nhưng giúp tài xế nhận ra có một đứa trẻ ở đó sớm hơn vài giây, đủ để giảm tốc.
Vì vậy màu áo mưa cho trẻ đi bộ không phải chuyện thẩm mỹ. Vàng, cam, xanh lá nhạt, hồng tươi là những màu dễ thấy trong mưa ban ngày. Ban đêm hoặc trời tối sầm, chỉ dải phản quang mới phản lại ánh đèn xe. Một chiếc áo tốt cho trẻ đi bộ có cả hai.
Bố mẹ có thể tự kiểm tra bằng cách đứng ở góc nhìn của tài xế: buổi chiều mưa, cho bé mặc áo đứng trên vỉa hè, bạn đứng cách vài chục bước nhìn lại. Áo có nổi bật không, hay lẫn vào cảnh vật? Thử thêm lúc trời tối với đèn pin chiếu vào.
Danh sách chi tiết nên có trên áo
Khi chọn áo mưa cho trẻ đi bộ đến trường, đối chiếu từng mục. Không cần đủ hết, nhưng càng nhiều càng tốt.
- Màu sáng ở phần lớn thân áo, không chỉ ở viền.
- Dải phản quang ở lưng (phía xe từ sau tới), ở tay áo (động khi bé đi, dễ thấy hơn), và nếu có ở phía trước.
- Phần lưng rộng hoặc có gù để trùm được cặp sách; cặp ướt là sách vở ướt.
- Mũ trùm có phần tai mỏng hoặc vừa sát đầu, không phồng che tai, để bé nghe được tiếng xe.
- Mép mũ không sụp: có dây chỉnh phía sau hoặc vành mũ cứng nhẹ.
- Khuy bấm to hoặc khoá kéo có tay kéo to để bé tự cài, tự mở.
- Không có dây rút dài ở cổ hay đầu dây lủng lẳng.
- Gấu áo ngang gối hoặc trên gối, không chạm mắt cá.
Nếu áo bé đang có màu tối và còn tốt, không cần thay ngay: một áo trùm cặp màu sáng có phản quang, hoặc một dải phản quang đeo chéo bên ngoài áo, đã cải thiện rõ rệt việc bé được nhìn thấy.
Cặp sách: trùm trong áo hay dùng áo trùm cặp
Cặp sách học sinh thường to so với người bé. Áo mưa trẻ em thông thường không trùm hết cặp, phần đáy cặp lòi ra dưới vạt áo, nước chảy theo lưng áo đọng vào đáy cặp. Áo có gù lưng hoặc áo cỡ lớn hơn một chút ở phần lưng giải quyết được chuyện này, nhưng áo quá to thì vạt lại dài.
Cách thay thế là áo trùm cặp riêng: một tấm vải chống nước có chun quanh mép, trùm lên mặt ngoài cặp. Nhiều loại có màu sáng và phản quang, vô tình trở thành "biển báo" ngay sau lưng bé. Khi dùng áo trùm cặp, bé mặc áo mưa vừa người bên trong và đeo cặp có áo trùm bên ngoài.
Dù chọn cách nào, sách vở và đồ điện tử nên được đặt trong túi nilon có khoá miệng hoặc túi chống nước bên trong cặp. Dặn bé không mở cặp lấy đồ khi đang đi dưới mưa. Tới lớp, bé cởi áo mưa trước rồi mới tháo cặp, để nước từ áo không nhỏ lên cặp.
Với học sinh tiểu học, cặp kéo có bánh xe ngày càng phổ biến. Ngày mưa, cặp kéo lăn qua vũng nước, bánh xe bắn nước lên và đáy cặp ướt nhanh. Bé cũng phải dùng một tay kéo cặp, chỉ còn một tay giữ áo hay cầm ô. Nếu có thể, ngày mưa cho bé đeo cặp lên lưng có áo trùm, hoặc chuẩn bị túi chống nước bên trong cặp kéo.
Tai và mắt: mũ trùm không được cắt đứt bé khỏi đường phố
Người lớn đi bộ trong mưa có thể kéo mũ trùm sùm sụp, cúi đầu bước nhanh. Trẻ em thì không nên. Bé cần nhìn thấy hai bên khi sang đường, và nghe được tiếng xe, tiếng còi. Mũ trùm phồng to, nhất là loại nhựa dày, tạo tiếng sột soạt ngay bên tai và che mất góc nhìn hai bên.
Khi thử áo, cho bé đội mũ trùm rồi đứng yên; bạn đứng phía sau một bên và gọi tên bé nhỏ nhẹ. Bé có nghe thấy và quay lại không? Sau đó bảo bé quay đầu nhìn sang hai bên như khi sang đường. Mũ có quay theo đầu không? Nếu bé phải xoay cả người mới nhìn được, mũ đang quá to.
Dạy bé thói quen: khi đứng chờ sang đường, đẩy nhẹ mép mũ ra sau một chút để nhìn rõ hơn, dù tóc có ướt một chút. Một chiếc mũ lưỡi trai mỏng đội bên trong mũ trùm giúp vành mũ không sụp xuống và che mưa cho mắt; với nhiều trẻ đó là cách đơn giản và hiệu quả.
Một số bé thích kéo mũ trùm kín vì sợ mưa vào mặt. Cho bé biết ướt mặt một chút không sao, lau là khô; còn không nhìn thấy xe thì nguy hiểm. Trẻ thường làm theo khi được giải thích bằng ví dụ cụ thể trên chính con đường đi học.
Những điều nên dặn con trước mùa mưa
Mỗi gia đình, mỗi con đường đi học khác nhau. Dưới đây là những điều chung, bố mẹ điều chỉnh theo đường đi thật của con.
- Đi trên vỉa hè hoặc sát mép trong, xa mép đường nơi xe chạy qua có thể tạt nước và trượt bánh.
- Không lội qua chỗ nước ngập không biết sâu bao nhiêu, càng không lội qua chỗ nước chảy mạnh, gần miệng cống.
- Khi có sấm sét, vào trú trong toà nhà, cửa hàng có người lớn; không đứng dưới cây to, cột điện, trạm biến áp.
- Sang đường ở chỗ có vạch, nhìn hai bên lâu hơn ngày thường, vì xe phanh trên đường ướt cần quãng dài hơn.
- Không chạy nhảy trên bậc thềm, nền gạch, sân trường ướt.
- Nếu bị ướt hết, lạnh, mệt, báo ngay cho thầy cô hoặc gọi về nhà.
- Không đi theo người lạ mời "cho đi nhờ" vì trời mưa.
Đi cùng con một hai lần đầu mùa mưa trên đúng con đường đi học giúp bố mẹ thấy những điểm cần lưu ý cụ thể: chỗ hay ngập, đoạn vỉa hè hẹp, góc khuất. Chỉ cho con những chỗ đó tận nơi hiệu quả hơn dặn bằng lời.
Khi nào không nên để con tự đi bộ ngày mưa
Có những ngày mưa mà việc để trẻ tự đi bộ không còn là quyết định hợp lý, dù con đã quen đường. Mưa giông có sấm sét dày, gió giật làm gãy cành cây, đường bắt đầu ngập, hoặc có cảnh báo thời tiết nguy hiểm từ cơ quan khí tượng là những lúc nên đưa đón con, hoặc liên lạc với nhà trường để biết kế hoạch của trường.
Trẻ nhỏ tuổi, mới bắt đầu tự đi, hoặc đường đi học có đoạn đường lớn, đoạn không có vỉa hè, nên được đi cùng vào ngày mưa dù trời không quá xấu. Đó cũng là lúc tốt để bố mẹ quan sát cách con đi trong mưa và nhắc nhở cụ thể.
Mỗi gia đình đánh giá khả năng tự đi của con theo cách riêng. Không có độ tuổi chung nào "đủ lớn" cho mọi đứa trẻ, và việc này không phải là thước đo con giỏi hay kém. Điều quan trọng là con biết nên làm gì khi thời tiết xấu đi, và biết gọi ai khi cần.
Ủng, giày và quần khi đi bộ đến trường
Áo mưa tốt mà chân ướt sũng thì bé vẫn khó chịu suốt buổi học. Với trẻ đi bộ, ủng cổ thấp hoặc giày nhựa có đế gai bám là lựa chọn phổ biến. Đế trơn láng, dép tông, dép xốp mỏng rất dễ trượt trên vỉa hè lát gạch, nắp cống, vạch sơn kẻ đường khi ướt. Đó là những chỗ trẻ hay ngã nhất trong mùa mưa.
Nếu bé đi ủng, gấu quần nên phủ ra ngoài cổ ủng để nước không chảy vào trong; nếu bé mặc quần mưa, gấu quần mưa phủ ngoài ủng. Nếu bé đi giày thường, chuẩn bị một đôi dép khô để trong cặp hoặc gửi ở lớp, tới nơi bé thay ra cho chân được khô.
Quần đồng phục dài dễ ướt từ gấu lên tới đầu gối. Cuộn gấu quần lên trên mắt cá trước khi đi, hoặc cho bé mặc quần mưa ngắn ngang bắp chân bên ngoài. Chi tiết chọn ủng và giày đi mưa cho trẻ được bàn ở bài riêng trong chuyên mục này.
Chiều tan học: trời tối sớm, đường đông hơn
Mùa mưa thường đi kèm trời tối sớm, nhất là vào những tháng cuối năm ở miền Bắc và miền Trung. Giờ tan học chiều có thể đã nhá nhem, đèn xe bật, đường đông người đón con. Đây là lúc dải phản quang trên áo mưa của bé phát huy tác dụng rõ nhất, vì đèn xe chiếu vào sẽ làm dải sáng lên từ xa.
Cổng trường giờ tan học ngày mưa thường hỗn loạn: phụ huynh dừng xe sát cổng, áo mưa che kín, xe máy quay đầu đột ngột. Dặn bé đứng chờ bên trong cổng hoặc ở chỗ có mái che đã hẹn trước, không chạy ra giữa đường tìm bố mẹ. Thống nhất trước một điểm đón cụ thể giúp cả nhà đỡ lúng túng.
Nếu bé tự đi bộ về, kiểm tra xem con đường về có đoạn nào thiếu đèn đường không. Đi đoạn đó vào giờ tối, bé càng cần áo có phản quang và nên đi cùng bạn thay vì đi một mình.
Câu hỏi thường gặp
Áo mưa học sinh nên chọn màu gì?
Màu sáng như vàng, cam, xanh lá nhạt, hồng tươi dễ thấy hơn trong mưa ban ngày. Ban đêm và trời tối, dải phản quang mới là thứ giúp tài xế thấy bé. Áo tốt cho trẻ đi bộ có cả màu sáng lẫn phản quang ở lưng và tay.
Áo mưa không trùm được cặp thì làm thế nào?
Dùng áo trùm cặp riêng có chun quanh mép, tốt nhất là loại màu sáng có phản quang. Bên trong cặp, để sách vở trong túi nilon có khoá miệng. Như vậy không cần mua áo mưa quá to cho bé.
Có nên cho trẻ cầm ô thay vì mặc áo mưa?
Ô che tầm nhìn phía trước, gió mạnh có thể lật ô làm bé mất thăng bằng, và trẻ cầm ô thường không giữ được ô thẳng. Với trẻ đi bộ đến trường, áo mưa giải phóng hai tay và giữ tầm nhìn tốt hơn. Ô có thể dùng thêm khi bé đã lớn và đi trên vỉa hè rộng.
Bé hay nhảy vũng nước khi đi mưa có sao không?
Nhảy vũng nước trong sân nhà hay chỗ an toàn là một niềm vui bình thường của trẻ. Trên đường đi học thì nên dặn bé tránh, vì vũng nước có thể che ổ gà, nắp cống, và bé dễ ra sát lòng đường. Có thể hẹn bé chơi ở chỗ an toàn vào lúc khác.
Trẻ đi bộ về bị ướt hết thì xử lý thế nào?
Thay đồ khô, lau khô tóc, chân tay, cho bé uống nước ấm và nghỉ ngơi. Theo dõi trong một hai ngày sau. Nếu bé sốt, mệt lả, ho nhiều hoặc có biểu hiện bất thường, đưa bé đi khám thay vì tự cho uống thuốc.
Dải phản quang trên áo mưa có cần thay không?
Dải phản quang có thể mờ, nứt, bong sau thời gian dài phơi nắng và gấp. Định kỳ kiểm tra bằng cách chiếu đèn pin điện thoại vào trong phòng tối: dải còn tốt sẽ sáng lên rõ. Nếu đã mờ, dùng dải phản quang rời đeo thêm hoặc thay áo.