Áo mưa hợp với người giao hàng thường là bộ quần áo mưa rời bằng vải dù phủ chống thấm hoặc nhựa dày, mũ trùm vừa khít mũ bảo hiểm, cổ tay và ống quần chỉnh được, có dải phản quang và ít nhất một túi trong kín nước. Lý do là shipper không mặc áo một lần rồi đi một mạch như người đi làm: một ca mưa có thể phải xuống xe, vào sảnh, lên cầu thang, quay ra hàng chục lần, và mỗi lần như vậy áo cánh dơi hay poncho đều bất tiện.
Thứ hai mà áo mưa của người chạy đơn phải lo là hàng và điện thoại. Người đi làm ướt áo thì về thay; hàng ướt thì phải đền, điện thoại vào nước thì mất cả ca. Vì vậy bộ đồ đi mưa của shipper là một hệ gồm áo, quần, bọc thùng, túi điện thoại và chỗ để áo ướt, chứ không chỉ một chiếc áo.
Bài này đi theo đúng nhịp một ca giao hàng trời mưa: chọn kiểu, soi từng chi tiết, che hàng, mặc cởi nhanh, an toàn khi chạy và giữ áo dùng được hết mùa.
Vì sao người chạy đơn cần áo mưa khác người đi làm
Người đi làm văn phòng mặc áo mưa trung bình hai lần một ngày: lúc đi và lúc về. Người giao hàng thì khác hẳn. Lấy ví dụ giả định một ca có 25 điểm giao, mỗi điểm phải xuống xe, cầm hàng, đi bộ vào ngõ hay sảnh, chờ khách, quay lại. Nếu áo mưa mỗi lần mất một phút để kéo lên kéo xuống thì một ca đã mất gần nửa giờ chỉ cho việc này. Điều đó giải thích vì sao nhiều người chạy đơn bỏ hẳn áo mưa khi mưa nhỏ, rồi ướt sũng khi mưa to: không phải vì lười mà vì chiếc áo không hợp với nhịp làm việc.
Khác biệt thứ hai là thời gian mặc liên tục. Mùa mưa ở Nam Bộ có những chiều mưa kéo dài vài giờ, còn miền Trung có những đợt mưa dầm cả tuần. Áo nhựa mỏng mặc 20 phút thì không sao, mặc bốn tiếng thì hơi nước từ người không thoát ra được, mặt trong đọng nước như bị thấm. Người làm nghề lâu thường nói "áo này thấm" trong khi thật ra là mồ hôi ngưng lại.
Khác biệt thứ ba là độ mài mòn. Áo cọ vào yên, vào thùng hàng, vào tay lái, bị kéo khoá hàng chục lần một ngày. Một chiếc áo mỏng hợp cho người đi làm có thể rách đường hàn sau vài tuần chạy đơn. Vì thế với shipper, nên tính chi phí áo theo số ngày mưa dùng được, không theo giá mua một lần.
So kiểu áo theo tiêu chí của người giao hàng
Bảng dưới không so tổng quan các kiểu áo cho mọi người đi xe máy, mà chỉ chấm theo những việc shipper làm nhiều nhất trong một ca. Đánh giá là định tính, dựa trên cách mỗi kiểu được may.
| Tiêu chí của ca giao hàng | Bộ quần áo rời | Áo cánh dơi | Poncho, áo choàng |
|---|---|---|---|
| Xuống xe, đi bộ vào ngõ, lên cầu thang | Thuận, đi lại như quần áo thường | Vạt dài lòng thòng, phải vén | Vạt rộng, dễ vướng cửa, tay vịn |
| Mặc lại nhanh khi lên xe | Chậm hơn lúc mặc lần đầu, sau đó chỉ kéo khoá áo | Trùm nhanh nhưng phải chỉnh vạt che yên | Trùm nhanh, khó cố định vạt |
| Che thùng hàng phía sau | Không che, cần bọc thùng riêng | Vạt sau che được phần nào | Che được một phần, dễ bị gió lật |
| Nguy cơ vướng bánh, xích | Thấp nếu ống quần vừa | Có nếu vạt dài và gió mạnh | Cao nhất khi gió tạt |
| Thoát hơi khi mặc nhiều giờ | Tốt hơn nếu vải có lỗ thoát hoặc lớp lót lưới | Hở dưới nên thoáng nhưng ướt chân | Hở nhiều, ướt chân và đùi |
| Độ bền khi mặc cởi liên tục | Phụ thuộc khoá kéo và đường may | Ít chi tiết, ít hỏng vặt | Ít chi tiết, nhưng vải hay rách góc |
Đọc bảng sẽ thấy bộ rời thắng ở những việc chiếm nhiều thời gian nhất của ca giao hàng, còn cánh dơi chỉ thắng ở chỗ ít chi tiết. Một số người chọn cách lai: mặc quần mưa rời cố định cả ca, còn phần trên dùng áo khoác mưa có khoá kéo. Cách này giữ được chân khô khi đứng chờ khách, và phần áo thì cởi được khi vào toà nhà có máy lạnh mà không phải tháo cả bộ.
Những chi tiết nên soi khi mua bộ áo để chạy đơn
Mũ trùm vừa mũ bảo hiểm và quay theo đầu. Mũ trùm phải chụp được bên ngoài mũ bảo hiểm, có dây rút hoặc miếng dán ở gáy để khi quay đầu nhìn gương, mũ quay theo, không che mất mắt. Mũ trùm quá rộng lật vào mặt khi tăng tốc là nguyên nhân hay gặp của những pha mất tầm nhìn.
Khoá kéo có nẹp che và kéo được bằng một tay. Khoá kéo là điểm hỏng đầu tiên ở áo mặc cởi nhiều. Khoá răng nhựa to, đầu kéo có quai đủ lớn để kéo khi đeo găng, phía ngoài có nẹp vải dán bằng dán gai sẽ bền và kín hơn khoá trần.
Cổ tay, ống quần chỉnh được. Bo chun hoặc dán gai ở cổ tay giữ nước không chảy ngược vào tay áo khi giơ tay đưa hàng. Ống quần có dán gai hoặc khuy để thu gọn, tránh quệt vào xích và bánh sau.
Túi trong kín nước. Một túi ngực phía trong, miệng túi có nắp, đủ để ví và giấy tờ. Túi ngoài thường ướt, chỉ dùng cho đồ chịu nước.
Chất liệu dày vừa phải, đường may được dán kín. Vải dù phủ PU hoặc nhựa PVC dày cho độ bền tốt hơn nhựa PE mỏng. Lật mặt trong xem đường may có băng keo dán kín hay mối hàn liền, vì đường kim hở là chỗ thấm đầu tiên ở vai và mông, hai nơi chịu nước nhiều nhất khi ngồi xe.
Có dải phản quang ở cả lưng, vai và ống chân. Giờ giao hàng cao điểm thường trùng lúc trời tối sớm vì mưa. Phản quang ở ống chân đặc biệt có ích vì chân chuyển động, mắt người lái xe sau dễ bắt.
Che hàng và điện thoại: phần hay bị bỏ quên
Thùng giao hàng gắn sau xe thường có nắp, nhưng mối nối nắp và thân thùng không kín. Mưa xiên vào từ phía sau, nước đọng đáy thùng. Cách đơn giản là bọc trùm thùng bằng một tấm áo trùm co giãn kiểu bọc ba lô cỡ lớn, cộng thêm một tấm lót đáy có gờ để hàng không ngâm nước. Hàng giấy, đồ ăn đựng trong túi giấy và hàng điện tử nên được bỏ thêm một lớp túi nilon trước khi cho vào thùng. Một cuộn túi sạch trong cốp tốn ít chỗ hơn nhiều so với chi phí đền một đơn hỏng.
Với điện thoại, túi chống nước gắn ghi đông có lớp màn cảm ứng là lựa chọn quen thuộc, nhưng nên kiểm hai thứ: màn có còn bấm nhạy khi ướt không, và miệng túi gập mấy lần. Túi chỉ có khoá dán một lớp thường hở khi mưa to kéo dài. Nếu túi gắn ghi đông che mất gương hoặc đèn xe thì phải dời vị trí, đừng chấp nhận vì tiện.
Giấy tờ xe, tiền mặt thu hộ và biên nhận để trong túi trong của áo, gói thêm một lớp túi zip. Cách này nghe vụn vặt nhưng chính những tờ tiền ướt dính vào nhau và biên nhận nhòe mực mới gây rắc rối khi đối soát cuối ca.
Mặc, cởi và để áo ướt ở đâu trong một ca giao hàng
Nhiều người mất thời gian không phải lúc chạy mà lúc dừng. Một nếp làm có thứ tự giúp mỗi điểm giao gọn hơn và không mang nước vào nhà khách.
- Trước ca: mặc quần mưa ngay từ đầu nếu dự báo có mưa, vì quần là phần mặc lâu nhất và cần ngồi để xỏ chân. Áo để sẵn phía trên cùng cốp hoặc túi treo trước.
- Khi mưa bắt đầu: tấp vào chỗ có mái che, tắt máy, mặc áo, kéo mũ trùm ra ngoài mũ bảo hiểm, chỉnh dây gáy, rồi mới chạy tiếp. Không mặc áo khi xe đang chạy.
- Tại điểm giao có sảnh: mở khoá áo trước khi vào, giũ nước ở cửa, nếu toà nhà yêu cầu thì cởi áo ra treo vào móc ở xe hoặc gập vào túi đựng áo ướt riêng.
- Giao tận cửa nhà dân: giữ áo, nhưng đứng ngoài thềm, đưa hàng bằng tay đã lau khô. Một chiếc khăn nhỏ trong túi trong giúp lau tay trước khi chạm vào hàng và điện thoại khách.
- Giữa các điểm: nếu mưa tạnh hẳn, mở khoá áo cho thoát hơi thay vì cởi ra hẳn, vì mưa mùa hè hay trở lại nhanh.
- Cuối ca: treo cả bộ lên móc, mặt trong lộn ra ngoài, để khô tự nhiên trước khi gấp.
Túi đựng áo ướt là món nhiều người không nghĩ tới: một túi vải phủ nhựa có quai treo, đủ chứa cả áo, giúp không phải nhét áo ướt chung với hàng hay đồ cá nhân.
An toàn khi chạy đơn trong mưa: không đơn nào đáng đổi
Nghề giao hàng có áp lực thời gian, và trời mưa chính là lúc áp lực đó dễ khiến người ta chạy ẩu. Áo mưa đúng kiểu chỉ giảm một phần nguy cơ; phần còn lại nằm ở cách chạy. Vạt áo phải được cố định, không lòng thòng gần bánh sau. Mũ trùm không che gương và không che tầm nhìn khi quay đầu. Kính mũ bảo hiểm nên có lớp chống đọng hơi hoặc được lau bằng khăn khô sạch, vì kính mờ trong mưa đêm là tình huống rất nguy hiểm.
Khi có mưa giông, gió giật mạnh, sấm sét hoặc đường ngập sâu, việc đúng là dừng lại ở nơi trú an toàn: trong toà nhà, trạm có mái kiên cố, không đứng dưới cây to, biển quảng cáo, cột điện hay dưới chân cầu vượt chắn ngang dòng xe. Áo mưa không chống sét và không giúp gì khi bị nước cuốn. Nhiều nền tảng có chức năng báo trễ do thời tiết, và chụp lại tình trạng đường là bằng chứng tốt hơn mọi lời giải thích sau đó.
Lội qua đoạn ngập không rõ độ sâu là việc không nên làm: ngoài nguy cơ chết máy, hố ga mất nắp và dòng chảy mạnh có thể kéo ngã người. Phần bảo dưỡng xe sau khi lội nước là việc của thợ sửa xe; ở đây chỉ nhắc rằng phanh ướt ăn kém hơn, nên bóp nhẹ vài lần cho khô má phanh sau khi qua chỗ ngập.
Giữ bộ áo dùng được hết mùa mưa
Một bộ áo mưa chạy đơn hỏng sớm thường không phải vì mưa mà vì bị gấp khi còn ướt và nhét trong cốp nóng. Hơi ẩm cộng nhiệt độ cao làm lớp phủ chống thấm xuống cấp nhanh, mặt trong bốc mùi và dính lại với nhau. Việc đơn giản nhất là phơi khô trong bóng râm sau mỗi ca, không phơi nắng gắt lâu vì tia cực tím làm nhựa giòn.
Người chạy đơn toàn thời gian nên cân nhắc có hai bộ luân phiên: một bộ đang phơi thì bộ kia sẵn sàng. Lấy ví dụ giả định một bộ dày dùng được khoảng 120 ngày mưa nếu chỉ dùng một bộ liên tục, nhưng khi có hai bộ thay nhau và mỗi bộ đều được phơi khô thì tổng số ngày dùng của cả hai thường cao hơn gấp đôi, vì lớp phủ không phải chịu ẩm liên tục. Con số cụ thể tuỳ chất liệu và cách dùng; điều đáng nhớ là để áo khô hẳn giữa hai lần mặc kéo dài tuổi thọ rõ rệt.
Khi khoá kéo bắt đầu kẹt, đường hàn ở đáy quần bắt đầu tách hoặc mặt trong bắt đầu nhớp tay, đó là lúc sửa hoặc thay. Khoá kéo kẹt có thể làm trơn bằng sáp nến xoa nhẹ lên răng khoá; đường hàn tách thì vá bằng miếng vá chuyên cho nhựa hoặc vải phủ. Chờ đến khi áo thấm giữa ca mới thay là kiểu tiết kiệm làm mất cả buổi chạy.
Câu hỏi thường gặp
Shipper nên chọn áo mưa nhựa hay áo vải dù?
Nếu chạy đơn hằng ngày nhiều giờ, áo vải dù phủ chống thấm thường thoát hơi tốt hơn và chịu mặc cởi bền hơn nhựa mỏng. Áo nhựa PVC dày kín nước tốt, rẻ hơn nhưng bí và nặng. Nên chọn theo số giờ mặc liên tục trong một ca và cách bạn phơi áo sau ca, không theo giá mua.
Có nên mặc áo mưa cánh dơi để che luôn thùng hàng không?
Vạt cánh dơi phủ ra sau được một phần thùng nhưng không kín, lại có nguy cơ bị gió lật hoặc quệt vào bánh. Che thùng bằng bọc trùm riêng an toàn và kín hơn, còn người mặc bộ rời để đi lại thuận khi giao.
Mặc áo mưa cả ngày bị nóng và ướt mồ hôi, phải làm sao?
Mở khoá áo một đoạn khi mưa ngớt, chọn áo có lỗ thoát hơi ở lưng hoặc nách, mặc áo trong mỏng thấm hút nhanh khô thay vì áo cotton dày. Mặt trong đọng nước sau vài giờ thường là mồ hôi chứ chưa chắc áo đã thấm.
Túi chống nước điện thoại loại nào dùng được khi mưa to?
Loại có miệng gập nhiều lần rồi cài khoá, màn cảm ứng còn bấm được khi ướt, gắn chắc vào tay lái mà không che gương. Thử bằng cách bỏ khăn giấy vào túi, xịt nước vài phút rồi kiểm xem khăn có ướt không trước khi bỏ điện thoại vào.
Khi mưa giông mà đơn sắp trễ thì nên làm gì?
Dừng ở nơi trú kiên cố, báo trễ cho khách và nền tảng, chụp lại tình trạng thời tiết hoặc đường ngập. Chạy trong giông có sét và gió giật là rủi ro tính mạng; không đơn hàng nào đáng đổi lấy rủi ro đó.
Bao lâu thì nên thay bộ áo mưa chạy đơn?
Không có mốc cố định. Dấu hiệu nên thay là đường hàn hoặc băng keo đường may bong nhiều chỗ, mặt trong nhớp dính, vải gãy nứt ở nếp gấp, khoá kéo hỏng nhiều răng. Sửa được một hai chỗ thì sửa; hỏng đồng loạt thì thay sẽ rẻ hơn mất ca.