Áo mưa sỉ thường đến từ ba tầng nguồn: xưởng sản xuất bán trực tiếp, tổng kho hoặc nhà phân phối gom hàng nhiều xưởng, và sạp sỉ ở chợ đầu mối. Tầng càng gần xưởng thì giá nhập thường tốt hơn nhưng đòi số lượng lớn hơn, ít mã hơn; tầng càng xa thì linh hoạt, nhiều mã, nhập ít được, nhưng giá cao hơn và khó truy nguồn khi lỗi.
Với áo mưa, rủi ro lớn nhất khi nhập sỉ là lỗi thấm ở đường nối, áo mỏng hơn mẫu, và áo dính lớp do cất kho nóng. Những lỗi này kiểm được trong vài phút khi nhận hàng, nếu biết kiểm.
Bài này giúp bạn chọn tầng nguồn hợp với quy mô tiệm, các câu nên hỏi trước khi đặt, cách kiểm lô khi nhận, và cách thoả thuận đổi trả. Không nêu giá thật hay tên nguồn hàng cụ thể.
Ba tầng nguồn hàng đặt cạnh nhau
Không tầng nào luôn tốt hơn. Tiệm mới mở thường bắt đầu ở tầng linh hoạt, rồi dần lên gần xưởng khi đã biết mình bán gì, bao nhiêu.
| Tiêu chí | Xưởng sản xuất | Tổng kho, nhà phân phối | Sạp sỉ chợ đầu mối |
|---|---|---|---|
| Số lượng tối thiểu | Lớn, theo kiểu và màu | Vừa | Nhỏ, có khi vài chục chiếc |
| Số mã để chọn | Ít, theo năng lực xưởng | Nhiều, gom nhiều xưởng | Nhiều nhưng thay đổi theo đợt |
| Giá nhập | Thường tốt nhất | Trung bình | Cao hơn |
| Truy nguồn khi lỗi | Rõ | Khá rõ nếu có chứng từ | Khó nếu không có hoá đơn |
| Giao hàng | Theo lịch sản xuất, cao điểm có thể chậm | Giao theo đơn, khá ổn định | Tự lấy hoặc gửi xe |
| Hợp với | Tiệm đã ổn định, bán số lượng lớn | Tiệm vừa, cần nhiều mã | Tiệm mới, cần thử thị trường |
Nhiều tiệm kết hợp: nhập mã chủ lực từ xưởng hoặc tổng kho, bổ sung mã lạ hay hàng gấp từ chợ đầu mối. Điều quan trọng là biết mỗi lô đến từ đâu để đổi trả khi lỗi.
Câu hỏi trước khi đặt lô đầu
Những câu dưới đây không làm mất lòng nguồn hàng tử tế; ngược lại, người bán sỉ lâu năm thường quý khách biết hỏi đúng.
- Áo làm bằng chất liệu gì, độ dày bao nhiêu, đường nối hàn hay may, có dán băng chống thấm không.
- Có mẫu để mang về thử không; mẫu có đúng như hàng giao không.
- Bảng size có số đo thành phẩm không.
- Số lượng tối thiểu mỗi mã, có được trộn size, trộn màu trong một đơn không.
- Thời gian giao trong mùa thấp điểm và mùa cao điểm.
- Cách xử lý áo lỗi: thấm, rách, dính lớp, sai size; thời hạn báo lỗi.
- Có nhận lại hàng tồn cuối mùa không, với điều kiện gì.
- Có hoá đơn, chứng từ cho lô hàng không; hàng có nhãn hàng hoá đủ thông tin không.
Ghi câu trả lời lại, kèm tên người trả lời và ngày. Khi có tranh luận về sau, ghi chép này hữu ích hơn trí nhớ của cả hai bên.
Kiểm lô hàng khi nhận: mười phút đáng giá
Không cần kiểm từng chiếc, nhưng phải kiểm đủ để biết lô hàng có giống mẫu không. Làm ngay khi nhận, trước khi xếp lên kệ.
- Đếm số kiện, số túi theo mã và size, so với phiếu giao.
- Mở ngẫu nhiên vài túi ở mỗi mã, từ nhiều kiện khác nhau, không chỉ kiện trên cùng.
- So áo với mẫu đã thử: màu, độ dày cảm giác tay, kiểu, nhãn size.
- Soi đường nối vai, mũ, nách; kéo nhẹ xem đường hàn có tách, đường may có hở không.
- Lấy một hai chiếc, gom vạt thành túi, đổ ít nước vào, treo lên xem đường nối có rỉ không.
- Ngửi mùi, xem áo có dính lớp, nhờn tay không.
- Chụp ảnh các chiếc lỗi kèm nhãn, ghi số lượng, báo nguồn hàng ngay trong ngày.
Nếu phát hiện lỗi lặp lại ở nhiều túi cùng mã, tạm ngừng bày bán mã đó và báo nguồn hàng trước khi bán ra. Bán áo thấm rồi đổi cho khách mất nhiều hơn tiền một lô hàng.
Đổi trả lỗi thấm: thoả thuận trước, không cãi sau
Áo thấm là lỗi khách gặp nhiều nhất và là lỗi tiệm khó chối nhất: khách quay lại với chiếc áo và bộ quần áo ướt. Vì thế thoả thuận với nguồn hàng về lỗi thấm cần có từ lô đầu: lỗi nào được đổi (thấm đường nối, rách sẵn, hàn hở), trong bao lâu, đổi hàng hay trừ tiền, ai chịu cước gửi lại.
Cần phân biệt lỗi sản xuất với lỗi do dùng. Áo thấm ở đường nối vai sau vài lần mặc thường là lỗi đường nối; áo rách ở nách do mặc chật, rách vì vướng xe là lỗi dùng. Áo bị ướt mặt trong mà vải không thấm có khi là hơi nước ngưng tụ do mồ hôi, không phải lỗi thấm. Hiểu những khác biệt này giúp tiệm giải thích với khách và nói chuyện công bằng với nguồn hàng.
Giữ lại áo lỗi khách trả, gắn phiếu ghi ngày bán, ngày trả, mô tả lỗi. Gom đủ một lượng rồi mang hoặc gửi cho nguồn hàng một lần, kèm ảnh. Nguồn hàng làm ăn nghiêm túc sẽ dùng thông tin này để sửa lỗi ở xưởng; nguồn nào liên tục chối thì đó là thông tin để bạn cân nhắc đổi nguồn.
Giữ nguồn hàng qua mùa cao điểm
Đặt trước, giao theo đợt. Khi mưa đến, xưởng và tổng kho ưu tiên khách đã đặt trước. Đặt lô đầu sớm, thoả thuận giao bổ sung theo đợt giúp tiệm không bị cắt hàng giữa mùa.
Thanh toán đúng hẹn. Công nợ đúng hẹn là thứ làm nguồn hàng ưu tiên bạn khi hàng khan. Tiệm nợ dây dưa thường bị xếp cuối hàng chờ.
Có nguồn thứ hai. Phụ thuộc một nguồn duy nhất là rủi ro khi nguồn đó đứt hàng. Giữ quan hệ với một nguồn dự phòng, kể cả khi chỉ nhập ít.
Báo dự kiến số lượng. Cho nguồn hàng biết trước dự kiến cả mùa (dù không chắc) giúp họ chuẩn bị nguyên liệu. Đây là thông tin có giá trị với họ, có thể đổi được ưu tiên giao.
Cẩn thận với hàng giá rẻ bất thường. Lô hàng rẻ hơn hẳn giữa mùa cao điểm có thể là hàng tồn cũ đã dính lớp, hàng lỗi, hoặc không rõ nguồn gốc. Kiểm kỹ trước khi nhận.
Chứng từ và nhãn hàng hoá: bảo vệ chính tiệm
Hàng nhập có hoá đơn, chứng từ rõ ràng giúp tiệm chứng minh nguồn gốc khi bị kiểm tra, và là căn cứ để đổi trả với nguồn. Mua ở chợ đầu mối không có hoá đơn có thể rẻ hơn một chút, nhưng đổi lại là rủi ro khó lường; quy định về hoá đơn, chứng từ với hộ kinh doanh đang thay đổi, nên hỏi cơ quan thuế để làm đúng.
Áo mưa bán lẻ cần có nhãn hàng hoá với các thông tin theo quy định, như tên hàng, tên và địa chỉ tổ chức chịu trách nhiệm, xuất xứ, thành phần, hướng dẫn sử dụng. Kiểm xem lô hàng có nhãn không; hàng không nhãn hay nhãn sơ sài là dấu hiệu nguồn hàng không chuẩn. Nội dung nhãn bắt buộc cụ thể theo quy định hiện hành, hãy tra cứu khi cần.
Lưu chứng từ theo từng lô, ghi ngày nhập, mã hàng, số lượng. Khi khách phản ánh lỗi, bạn biết ngay chiếc áo thuộc lô nào, từ nguồn nào, và có cơ sở để đổi trả.
Tính giá vốn một chiếc áo nhập sỉ
Giá nhập ghi trên phiếu chưa phải giá vốn thật. Bảng dưới minh hoạ các khoản cộng thêm, với số liệu tự đặt (ví dụ giả định), để bạn tự thay số của mình.
| Khoản | Cách tính | Ví dụ giả định cho lô 500 chiếc |
|---|---|---|
| Giá nhập | Theo phiếu giao | 500 chiếc × giá nhập mỗi chiếc |
| Cước vận chuyển về tiệm | Tổng cước chia số chiếc | Một khoản cước chia đều cho 500 chiếc |
| Hao hụt, áo lỗi không đổi được | Tỉ lệ ước tính | Giả định vài chiếc trong lô |
| Chi phí vốn nằm trong kho | Phần vốn bị giữ cho tới khi bán | Lớn hơn khi nhập sớm nhiều tuần |
| Hàng tồn cuối mùa phải xả | Phần chênh giữa giá nhập và giá xả | Giả định một phần nhỏ của lô |
Cộng các khoản rồi chia cho số áo thực sự bán được, bạn có giá vốn thật mỗi chiếc. Con số này thường cao hơn giá nhập một khoảng đáng kể, và là căn cứ để đặt giá bán.
Phép tính cũng cho thấy vì sao lô hàng rẻ mà tỉ lệ lỗi cao, hoặc nhập quá nhiều phải xả cuối mùa, có thể đắt hơn lô hàng giá nhập cao hơn một chút nhưng chuẩn.
Nguồn hàng mới và nguồn ở xa: thử nhỏ trước
Khi tìm được một nguồn hàng mới hấp dẫn, đừng chuyển cả mùa hàng sang ngay. Đặt một đơn nhỏ vài mã, bán thử vài tuần, xem tỉ lệ khách quay lại phàn nàn, tốc độ giao, cách nguồn đó xử lý khi có lỗi.
Đơn thử cũng là lúc kiểm xem hàng giao có giống mẫu không. Không ít trường hợp mẫu đẹp, lô đầu tốt, nhưng lô thứ hai đã khác. Chỉ sau hai ba lần nhận hàng ổn định mới nên tăng dần tỉ trọng của nguồn mới.
Với nguồn ở xa liên hệ qua mạng, cẩn thận hơn: xác minh thông tin người bán, ưu tiên thanh toán khi nhận hàng hoặc đặt cọc nhỏ cho đơn đầu, và không chuyển toàn bộ tiền trước cho một người mới quen chỉ qua tin nhắn.
Ghi lại kết quả đơn thử theo vài tiêu chí cố định: hàng có giống mẫu không, giao đúng hẹn không, tỉ lệ lỗi, cách xử lý lỗi. So hai ba nguồn theo cùng tiêu chí thì quyết định chọn nguồn bớt cảm tính.
Nhập hàng từ xa: gửi xe, gửi hàng và rủi ro dọc đường
Nhiều tiệm ở tỉnh nhập áo mưa từ nguồn ở các thành phố lớn, gửi qua xe khách hoặc dịch vụ vận chuyển. Rủi ro dọc đường với áo mưa là ướt kiện, kiện bị đè bẹp, và áo bị nóng lâu trong khoang xe.
Đề nghị nguồn hàng đóng kiện chống ẩm, có lớp bọc ngoài, ghi rõ số túi trong kiện. Khi nhận, kiểm kiện trước mặt người giao nếu có thể: kiện ướt, rách thì chụp ảnh, ghi chú ngay. Thoả thuận trước bên nào chịu rủi ro khi hàng hư hỏng trên đường.
Mùa cao điểm, xe chở hàng có thể chậm vài ngày vì đường ngập hay tắc. Nhập từ xa thì lô đầu nên về sớm hơn, và luôn giữ một lượng dự phòng lớn hơn so với tiệm nhập từ nguồn gần.
Câu hỏi thường gặp
Nhập áo mưa ở xưởng hay ở chợ đầu mối tốt hơn?
Tuỳ quy mô. Xưởng thường có giá tốt hơn nhưng đòi số lượng lớn, ít mã; chợ đầu mối linh hoạt, nhập ít được, nhiều mã nhưng giá cao hơn và khó truy nguồn khi lỗi. Tiệm mới thường bắt đầu ở tầng linh hoạt rồi lên dần.
Làm sao biết lô áo mưa có bị thấm không khi nhận?
Mở ngẫu nhiên vài túi mỗi mã, soi đường nối vai, mũ, nách; gom vạt áo thành túi, đổ ít nước vào, treo lên xem có rỉ không. Lỗi thấm thường lặp lại theo lô, nên vài chiếc là đủ cảnh báo.
Nguồn sỉ không nhận đổi áo lỗi thì sao?
Đó là lý do phải thoả thuận cách đổi trả từ lô đầu. Nếu nguồn hàng liên tục từ chối với lỗi sản xuất rõ ràng có ảnh và áo lỗi, hãy cân nhắc chuyển sang nguồn khác.
Có nên ôm nhiều hàng trước mùa để được giá tốt?
Chỉ khi đã có sổ bán năm trước và chỗ cất khô mát. Ôm nhiều hàng không bán hết sẽ thành tồn kho qua mùa khô, chiếm vốn và có nguy cơ dính lớp. Đặt trước nhưng giao theo đợt thường an toàn hơn.
Áo mưa không có nhãn có được bán không?
Hàng hoá lưu thông cần có nhãn theo quy định về nhãn hàng hoá. Hàng không nhãn là dấu hiệu nguồn không chuẩn và có thể gây rắc rối khi bị kiểm tra. Kiểm nội dung bắt buộc theo quy định hiện hành.
Áo ướt mặt trong có phải là áo thấm không?
Chưa chắc. Áo nhựa kín không thoát hơi, mồ hôi ngưng tụ ở mặt trong làm người mặc thấy ướt dù nước mưa không lọt vào. Thấm thật thường thấy rõ ở đường nối vai, mũ, và có thể kiểm bằng cách đổ nước vào vạt áo.