Người thấp nhỏ (khoảng dưới 1m55 hoặc dưới 45 kg) nên chọn áo mưa theo chiều cao chứ không theo độ rộng: cỡ nhỏ nhất của bảng người lớn hoặc cỡ lớn của bảng thiếu niên, ưu tiên bộ quần áo rời hay áo choàng ngắn có dây rút eo. Ba thứ phải kiểm khi thử: vạt áo khi ngồi không chạm bánh xe và chân chống, tay áo không lút quá đầu ngón, mũ trùm không sụp xuống che mắt.
Áo mưa đại trà thường được may cho người tầm trung, nên người nhỏ con mặc vào hay bị thừa ở mọi chiều. Phần thừa đó không chỉ trông lùng thùng mà còn là nguy cơ: vạt áo cuốn vào bánh xe, ống tay áo trùm lên tay phanh, mũ che mất góc nhìn. Bài này chỉ cách chọn và cách thu gọn áo dư cho an toàn.
Thừa ở đâu thì nguy hiểm ở đó
Với người nhỏ con, áo mưa thừa ở ba chỗ, mỗi chỗ một kiểu nguy cơ. Thừa ở vạt dưới thì vạt rủ thấp, khi ngồi xe tay ga có thể rơi xuống sàn để chân hoặc vắt qua mép yên, gió thổi vào bánh sau. Với xe số, vạt dài quấn quanh cần số và chân chống. Đây là kiểu tai nạn ít người nghĩ tới cho tới khi nghe tiếng áo bị bánh xe kéo giật.
Thừa ở tay áo thì ống tay trùm qua mu bàn tay, che mất tay phanh và tay ga. Khi cần bóp phanh gấp, ngón tay phải tìm tay phanh qua lớp nhựa trơn, chậm đi một nhịp. Tay áo ướt còn có thể kẹt vào tay ga, làm khó trả ga.
Thừa ở mũ trùm là chuyện hay bị bỏ qua nhất. Mũ trùm được cắt cho đầu cỡ trung bình cộng chiều cao mũ bảo hiểm; người đầu nhỏ đội vào thì mũ sụp xuống trán, mép mũ che tầm nhìn phía trên và hai bên. Quay đầu nhìn gương thì mũ không quay theo, chỉ thấy mặt trong của mũ. Ba chỗ này cần được xử lý trước khi lên xe, không phải lúc đang chạy. Một tay buông lái để kéo mũ hay vén vạt giữa dòng xe đông, trên mặt đường trơn, chính là lúc dễ mất lái nhất.
Chọn kiểu áo theo vóc dáng nhỏ
Bảng so sánh dưới đây dựa trên cấu tạo của từng kiểu áo, áp dụng cho người thấp nhỏ đi xe máy hằng ngày.
| Kiểu áo | Vì sao hợp hoặc không | Cách chọn cho người nhỏ |
|---|---|---|
| Bộ quần áo rời | Không có vạt thừa; chiều dài tay và quần dễ chỉnh | Cỡ nhỏ nhất bảng người lớn hoặc cỡ thiếu niên; gấu quần có chun |
| Áo choàng ngắn | Mặc nhanh; ít vạt hơn áo choàng dài | Gấu ngang gối khi đứng là đủ; có dây rút eo |
| Áo cánh dơi | Một cỡ nên thường quá to với người nhỏ | Nếu dùng, chọn loại khổ nhỏ, vạt ngắn; luôn kẹp vạt vào đùi |
| Poncho | Quá rộng, gió lật mạnh | Chỉ để đi bộ; không mặc khi lái xe |
| Áo khoác gió chống nước | Gọn, ít bay | Hợp mưa nhỏ, quãng ngắn; mưa lớn cần thêm quần |
Với nhiều người nhỏ con, bảng size thiếu niên lại vừa vặn hơn bảng người lớn ở vai và tay. Đừng ngại thử áo cho học sinh cấp ba nếu chiều cao khớp. Chỉ cần kiểm tra mũ trùm đủ chỗ cho mũ bảo hiểm người lớn và áo không có dây rút dài ở cổ.
Thử áo theo thứ tự: chân, tay, đầu
Khi thử áo mưa, người nhỏ con nên kiểm theo thứ tự từ dưới lên vì đó là thứ tự nguy cơ giảm dần.
- Ngồi lên xe thật (hoặc ghế cao ngang yên xe), chân chạm đất như khi dừng đèn đỏ. Nhìn xuống hai bên: vạt áo phải nằm trên đùi, không chạm bánh, không rủ xuống sàn để chân.
- Đặt chân lên chỗ để chân như khi đang chạy. Ống quần không được quấn vào cần số hay bàn đạp phanh; gấu quần không lê dưới đế giày.
- Đưa tay ra nắm tay lái. Cổ tay áo nên dừng ở khớp cổ tay hoặc nhích qua một chút, để lòng bàn tay và các ngón tự do. Bóp thử tay phanh.
- Đội mũ bảo hiểm rồi trùm mũ áo (hoặc ngược lại tuỳ mẫu). Nhìn thẳng, rồi quay đầu sang hai bên. Mép mũ không được sụp quá mép trên kính hay lông mày.
- Vẫy tay, quay người. Nếu áo chỗ nào phồng như cánh buồm thì chỗ đó sẽ bị gió giật; ghi lại để thu gọn.
Cách thu gọn áo mưa đã lỡ rộng
Dây rút eo. Nếu áo có dây rút eo, rút vừa đủ để vạt dưới không phồng. Nếu không có, một dây đai đàn hồi thắt ngang eo bên ngoài áo cũng giúp áo bớt bay, miễn là cài chắc và không có đầu dây lủng lẳng.
Ống tay. Gập ống tay vào trong một hai lần rồi dùng dây chun bản rộng giữ lại. Gập vào trong chứ không gập ra ngoài, vì gập ngoài thì nước chảy vào nếp gấp như cái máng.
Ống quần. Gập gấu vào trong và giữ bằng chun hoặc khuy bấm, hoặc nhét gấu vào cổ ủng. Kiểm tra lại cần số và chân phanh sau khi gập.
Mũ trùm. Dùng dây chỉnh phía sau mũ (nếu có) để thu chiều sâu mũ. Nếu mũ áo không chỉnh được và vẫn che mắt, đội mũ bảo hiểm có kính và cho mũ áo ra phía sau, chấp nhận ướt cổ một chút còn hơn mất tầm nhìn.
Sửa ở thợ. Với áo vải dù phủ chống thấm, thợ may có thể lên gấu, cắt ngắn tay. Nhớ dặn dán băng keo chống thấm đường may mới, nếu không đường đó sẽ thấm. Áo nhựa hàn nhiệt thì cắt ngắn khó giữ mép, nên chọn đúng cỡ ngay từ đầu.
Người nhỏ con lái xe to: thêm vài lưu ý
Người thấp nhỏ đi xe tay ga cỡ lớn thường phải nhón chân khi dừng, trọng tâm dồn về một bên, và chỉ cần trượt nhẹ là xe đổ. Lúc đó áo mưa dài càng dễ bị dẫm lên khi chống chân, kéo giật người về một bên. Ống quần áo mưa trơn trên mặt đường ướt cũng làm chân dễ trượt. Hãy giữ ống quần gọn, mang giày có đế bám, và khi dừng thì để chân đặt ở chỗ áo không phủ tới.
Áo rộng trên người nhỏ cũng nhận gió nhiều hơn so với trọng lượng cơ thể. Ở đoạn đường trống, trên cầu hay đường ven biển, một cơn gió ngang có thể đẩy cả người lẫn xe lệch làn. Giảm tốc, giữ chắc tay lái, và nếu gió mạnh hoặc có sấm sét thì dừng lại trú ở nơi có mái che chắc chắn, tránh gốc cây và cột điện.
Nếu bạn thường chở thêm người phía sau, áo cánh dơi hai đầu khổ người lớn sẽ rất to so với người lái nhỏ con. Trong trường hợp đó, mỗi người một bộ áo riêng vừa người thường an toàn hơn một tấm áo đôi lớn. Phần cách mặc khi chở người được bàn riêng trong một bài khác của chuyên mục này.
Một lưu ý cuối: người nhỏ con thường được người bán khuyên lấy áo "rộng một chút cho thoải mái". Lời khuyên ấy đúng với người tầm trung đi bộ, nhưng với người nhỏ con đi xe máy thì khoảng rộng đó biến thành vạt thừa. Hãy giữ nguyên tắc vừa người khi ngồi, và chỉ nhích cỡ lên khi thử thấy chật thật sự ở nách hay ngực.
Vì sao nên chọn theo chiều cao chứ không theo cân nặng
Nhiều bảng size ghi cân nặng trước, và người mua quen trả lời "em nặng 45 ký" khi được hỏi size. Với áo mưa, cân nặng chỉ phản ánh độ rộng thân, trong khi rủi ro lớn nhất với người nhỏ con lại nằm ở chiều dài: vạt dài, tay dài, ống quần dài, mũ sâu. Hai người cùng nặng 48 kg, một người cao 1m48, một người cao 1m60, cần hai chiếc áo dài khác nhau rõ rệt.
Vì vậy khi đọc bảng size, hãy dò cột chiều cao trước để chọn cỡ, rồi mới nhìn cân nặng để xem có cần nhích lên một cỡ cho đỡ chật hay không. Nếu chiều cao rơi vào cỡ S mà cân nặng rơi vào cỡ M, thử cả hai nếu được; nếu không thử được, hỏi số đo ngang ngực của cỡ S rồi so với áo khoác của bạn. Áo hơi chật ở ngực còn đỡ nguy hiểm hơn áo dài thừa cả gang tay ở vạt.
Với người rất nhỏ con, dưới khoảng 1m45, bảng người lớn có khi không có cỡ nào khớp. Lúc đó bảng thiếu niên là nơi nên tìm trước, hoặc đặt may với số đo riêng.
Đi bộ, đi xe buýt, đi xe đạp: áo cho người nhỏ con
Không phải ai cũng đi xe máy. Người nhỏ con đi bộ hay đi xe buýt có nhiều lựa chọn hơn vì không có bánh xe để vướng. Áo choàng dài tới gối, poncho ngắn, áo khoác chống nước kèm ô đều dùng được. Cái cần để ý là vạt áo dài khi bước lên bậc xe buýt, bậc cầu thang: vạt chạm mũi giày là dễ dẫm phải, ngã về phía trước. Áo nên dừng trên mắt cá ít nhất một gang tay khi đứng thẳng.
Với xe đạp, nguy cơ vướng còn lớn hơn xe máy vì xích và líp lộ ra, chân đạp liên tục. Người nhỏ con đi xe đạp nên dùng áo khoác chống nước ngắn hoặc bộ quần áo rời, kẹp ống quần bên phải (phía xích) bằng dây chun. Không dùng poncho hay áo choàng dài khi đạp xe. Poncho chỉ nên dùng khi dắt bộ.
Dù đi phương tiện nào, áo cho người nhỏ con nên có màu sáng hoặc dải phản quang: người thấp nhỏ khó được tài xế nhìn thấy hơn, nhất là lúc trời mưa tối.
Danh sách kiểm nhanh trước khi rời cửa hàng
Gói những điều ở trên thành một danh sách ngắn để dò khi thử áo. Nếu chiếc áo không qua được một mục, đổi cỡ hoặc đổi kiểu.
- Ngồi lên xe, vạt áo nằm trên đùi, không rủ xuống bánh hay sàn để chân.
- Chân trên chỗ để chân, ống quần không quấn cần số, bàn đạp phanh.
- Tay nắm tay lái, cổ tay áo dừng ở khớp cổ tay, ngón tay tự do.
- Đội mũ bảo hiểm, mũ trùm không sụp che mắt; quay đầu vẫn thấy hai bên.
- Áo không có dây dài thừa ở cổ, eo, gấu có thể quấn vào xe.
- Màu sáng hoặc có phản quang ở lưng, tay.
- Đổi được nếu về nhà mặc thử với xe thật thấy không vừa.
Mười phút thử áo kỹ ở cửa hàng đỡ được nhiều lần lóng ngóng giữa đường. Nếu mua cho người thân nhỏ con, đưa họ đi cùng hoặc mang theo số đo của họ.
Câu hỏi thường gặp
Cao 1m50 nên mặc áo mưa size gì?
Thông thường người cao khoảng 1m50 mặc cỡ nhỏ nhất của bảng người lớn, thường là S hoặc M tuỳ xưởng, hoặc cỡ lớn trong bảng thiếu niên. Quan trọng hơn chữ size là khi ngồi lên xe vạt áo không chạm bánh và tay áo không lút ngón.
Áo cánh dơi có hợp với người nhỏ con không?
Áo cánh dơi thường một cỡ, khổ rộng, nên với người nhỏ con dễ thừa nhiều. Nếu vẫn thích kiểu này vì mặc nhanh, hãy chọn loại khổ nhỏ, vạt ngắn, và luôn kẹp hai vạt vào đùi. Nếu đi xa hay đi đường gió, bộ quần áo rời an toàn hơn.
Mũ trùm áo mưa cứ sụp xuống che mắt phải làm sao?
Chỉnh dây sau mũ nếu có, hoặc đội mũ bảo hiểm có kính và để mũ áo ra phía sau. Một số người dùng kẹp nhỏ cố định mép mũ áo vào vành mũ bảo hiểm. Đừng chạy xe khi mũ áo che mắt dù chỉ một chút.
Mua áo mưa trẻ em cho người lớn nhỏ con có được không?
Được, nếu chiều cao và vai khớp. Áo thiếu niên thường vai hẹp và tay ngắn, hợp người nhỏ. Kiểm tra mũ trùm đủ rộng cho mũ bảo hiểm người lớn, và nếu áo có dây rút ở cổ thì cắt ngắn hoặc tháo bỏ phần dây dư.
Có nên tự cắt ngắn vạt áo mưa không?
Với áo vải dù phủ chống thấm, nên nhờ thợ may lên gấu để mép không tưa. Với áo nhựa, cắt xong mép dễ rách dần. Nếu cắt, cắt gọn và kiểm tra mép không có tua rua có thể quấn vào bánh. Tốt hơn là chọn đúng cỡ từ đầu.
Người nhỏ con đi xe số nên chú ý gì với ống quần áo mưa?
Ống quần phải gọn quanh mắt cá để không vướng cần số và bàn đạp phanh. Gập gấu vào trong và giữ bằng chun, hoặc nhét vào cổ ủng. Trước khi chạy, thử sang số vài lần để chắc ống quần không kẹt.